Zamek Vízmburk

Zamek Vízmburk to średniowieczna ruina położona na terenie gminy Havlovice, w powiecie Trutnov, w kraju hradeckim, na północy Czech, u podnóża Karkonoszy. Warownia typu bergfrit powstała w drugiej połowie XIII wieku i była w swoim czasie jedną z najstarszych i najznaczniejszych siedzib rycerskich w tej części Czech — pod względem jakości budowy porównywalną z zamkami królewskimi.

Kiedy powstał zamek i kto go założył?

Pierwsza wzmianka o Vízmburku pochodzi z 1279 roku i znajduje się w Kronice Dalimila, gdzie wymieniony jest Tas z Vízmburku, syn Petra ze Skalice. Uważa się go za pierwszego właściciela zamku. Budowla powstała w stylu wczesnogotyckim i już w chwili wzniesienia należała do najbardziej okazałych świeckich fortyfikacji w tym regionie wschodnich Czech.

Co doprowadziło do upadku zamku?

Losy Vízmburku odwróciły się po wojnach husyckich. W 1447 roku zamek został kupiony i celowo zburzony przez śląskich książąt — podobny los spotkał w tym samym roku pobliski zamek w Žacléři. Życie na Vízmburku ustało wtedy praktycznie z dnia na dzień, a ruiny na kolejne wieki zniknęły pod gruzem i ziemią, zapadając się w niepamięć.

Dlaczego mówi się o "podkrkonoskich Pompejach"?

Zamek na nowo odkrył w 1972 roku czeski archeolog Antonín Hejna, który poprowadził tam wykopaliska. Odsłonięte mury sięgały miejscami nawet 8 metrów wysokości, a sposób, w jaki życie na zamku zamarło niedługo po wojnach husyckich, przypomniał badaczom Pompeje zasypane przez Wezuwiusza — stąd popularne przezwisko "podkrkonoskie Pompeje". Od 1964 roku ruiny są chronione jako zabytek kultury, a obecnie należą do państwa czeskiego i są zarządzane przez Narodowy Instytut Zabytków (Národní památkový ústav).

Co można zobaczyć na zamku dzisiaj?

Dla odwiedzających Vízmburk otworzono na stałe w 2021 roku. Na miejscu można zobaczyć odrestaurowane piwnice, ekspozycję historyczną poświęconą dziejom zamku oraz wejść na wieżę o wysokości 7,5 metra, z której widać okolice Havlovic i przedgórze Karkonoszy. Zamek organizuje też pokazy i wydarzenia o tematyce średniowiecznej, a na miejscu działa mały punkt gastronomiczny. Sezon zwiedzania trwa głównie od kwietnia do października — w kwietniu, maju i październiku zamek jest otwarty w weekendy, w czerwcu i wrześniu również w dni powszednie, a w lipcu i sierpniu codziennie. Zimą ruiny są swobodnie dostępne w ciągu dnia, choć bez pełnej obsługi turystycznej. Bilety wstępu są symboliczne, a dochód z nich przeznaczany jest na dalsze prace konserwatorskie.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży zamek Vízmburk? Na terenie gminy Havlovice, w powiecie Trutnov, w kraju hradeckim, w północnych Czechach.

Kto wybudował zamek i kiedy? Zamek wzniesiono w drugiej połowie XIII wieku; pierwszym znanym właścicielem był Tas z Vízmburku, wymieniony w źródłach już w 1279 roku.

Dlaczego zamek nazywa się "podkrkonoskimi Pompejami"? Bo życie na zamku zamarło niedługo po wojnach husyckich, a ruiny na wieki zasypała ziemia — podobnie jak Pompeje przykryte popiołem Wezuwiusza. Odkrył je ponownie archeolog Antonín Hejna w 1972 roku.

Kiedy zamek został zniszczony? W 1447 roku, gdy kupili go i celowo zburzyli śląscy książęta, razem z pobliskim zamkiem w Žacléři.

Czy zamek jest dziś otwarty dla turystów? Tak, od 2021 roku. Można zwiedzać odrestaurowane piwnice, wystawę historyczną i wejść na 7,5-metrową wieżę; sezon trwa głównie od kwietnia do października.