Pomník Antonínu Burdychovi a jeho rodině

Pomnik Antonínu Burdychovi a jeho rodině stoi na skraju lasu w północnej części osady Kostelecké Končiny, należącej do Červeného Kostelca w powiecie Náchod. Upamiętnia rodzinę, która w czasie II wojny światowej zapłaciła najwyższą cenę za pomoc czechosłowackiemu ruchowi oporu.

Kogo upamiętnia ten pomnik?

Miejsce pamięci poświęcone jest pięciu osobom: Antonínowi Burdychovi starszemu, jego żonie Josefie Burdychovej, ich synowi Antonínowi Burdychovi młodszemu, jego żonie Miladzie oraz Františkowi Jirouškovi. Cała rodzina Burdychów z Kosteleckých Končin przez wiele miesięcy okupacji ukrywała u siebie radiotelegrafistę Jiřího Potůčka z paradesantu Silver A wraz z jego nadajnikiem o kryptonimie Libuše. Był to jeden z najważniejszych radistów łączących czechosłowacki ruch oporu z londyńskim rządem emigracyjnym.

Dlaczego doszło do tragedii?

30 czerwca 1942 roku gestapo dotarło do kryjówki radisty. Antonín Burdych młodszy został postrzelony podczas próby ucieczki właśnie w miejscu, gdzie dziś stoi pomnik – zmarł wskutek postrzału płuca. Jego ojciec, Antonín Burdych starszy, został ranny podczas obławy na polu. Pozostali członkowie rodziny, w tym Milada Burdychová, zostali aresztowani na miejscu. Wydarzenie to rozegrało się w szczytowym okresie tzw. heydrichiády – fali niemieckich represji po zamachu na zastępcę Reichsprotektora Reinharda Heydricha.

Jaki los spotkał całą rodzinę?

Wszyscy czworo dorosłych członków rodziny Burdychów zostało straconych 9 lipca 1942 roku w miejscu straceń Zámeček pod Pardubicami – jednym z głównych ośrodków egzekucji w ramach represji heydrichiádowych. Ich ciała skremowano w Pardubicach, a prochy wysypano do rzeki Łaby z mostu, tak by nie pozostał po nich żaden grób. Dwaj synowie rodziny, Vladimír i Antonín, przeżyli wojnę pod opieką ciotki Marie Térové.

Jak upamiętniono rodzinę Burdychów?

Poza pomnikiem w lesie koło Kosteleckých Končin pamięć o rodzinie żyje także w topografii samego miasta – jedna z ulic Červeného Kostelca nosi nazwę „Manželů Burdychových" (Małżonków Burdychów) na cześć ich odwagi i poświęcenia. Pomnik w lesie oznacza dokładne miejsce, w którym zginął Antonín Burdych młodszy, i stanowi cichy punkt pamięci z dala od centrum miasta.

Gdzie dokładnie znajduje się pomnik?

Pomnik znajduje się w niewielkim zalesionym terenie w północnej części Kosteleckých Končin, części Červeného Kostelca w kraju hradeckim, niedaleko granicy z Polską. Otoczenie jest ciche i mało uczęszczane, co nadaje temu miejscu pamięci wyjątkowo kontemplacyjny charakter.

Najczęstsze pytania

Kim był Jiří Potůček, którego ukrywała rodzina Burdychów? Był radiotelegrafistą czechosłowackiego paradesantu Silver A, utrzymującym łączność radiową między krajowym ruchem oporu a rządem emigracyjnym w Londynie za pomocą nadajnika o kryptonimie Libuše.

Dlaczego rodzina Burdychów została stracona akurat w Pardubicach? Zámeček pod Pardubicami był w 1942 roku jednym z głównych miejsc egzekucji w ramach niemieckich represji po zamachu na Reinharda Heydricha, tzw. heydrichiády, obejmujących całe rodziny osób podejrzanych o pomoc ruchowi oporu.

Czy ktoś z rodziny Burdychów przeżył wojnę? Tak, dwaj synowie, Vladimír i Antonín, uniknęli losu rodziców i dziadków i wychowali się pod opieką ciotki Marie Térové.