Vinkemolen w Sint-Denijs-Boekel

Vinkemolen to drewniany wiatrak typu koźlak (standerdmolen), który dziś stoi na wzniesieniu Franskouter w Sint-Denijs-Boekel, dzielnicy gminy Oosterzele we wschodniej Flandrii w Belgii. Choć obecna lokalizacja młyna liczy sobie zaledwie dwie dekady, jego historia sięga XVI wieku i wiąże się z burzliwymi losami — pożarem, przeprowadzką i katastrofą, która niemal zakończyła jego istnienie.

Skąd pochodzi nazwa i historia młyna?

Pierwsza wzmianka o młynie na potoku Vyncke pochodzi z 1586 roku, a sama nazwa Vinkemolen pojawia się w źródłach od 1686 roku. W czasach Ancien Régime młyn należał do pana na Rode — jednego z lokalnych feudałów zarządzających okoliczną ziemią. Przez wieki obiekt służył okolicznym rolnikom do mielenia zboża, będąc ważnym punktem gospodarczym regionu.

Dlaczego młyn zmieniał miejsce?

W 1790 roku Vinkemolen został przeniesiony na Geraardsbergsesteenweg, na północ od centrum wsi Oosterzele. W tej lokalizacji młyn pracował nieprzerwanie aż do 1956 roku, kiedy to zaprzestano jego eksploatacji na potrzeby produkcyjne. W 1968 roku przeprowadzono renowację zewnętrznych elementów konstrukcji, montując także nowe, spawane koło.

Co się stało w 1983 roku?

27 listopada 1983 roku silny jesienny sztorm przewrócił młyn, niszcząc konstrukcję, która przetrwała niemal cztery stulecia. Przez wiele lat po katastrofie nie istniały konkretne plany odbudowy, a losy Vinkemolen pozostawały niepewne. Dopiero z czasem lokalna społeczność i regionalne instytucje ochrony dziedzictwa zdecydowały o jego odtworzeniu.

Dlaczego młyn odbudowano w Sint-Denijs-Boekel?

Miejsce, w którym dziś stoi Vinkemolen, nie jest przypadkowe. Na wzniesieniu Franskouter stał niegdyś XVI-wieczny młyn Franskoutermolen, rozebrany w 1946 roku. Postanowiono, że dokładnie w tym samym punkcie krajobrazu, gdzie niegdyś pracował inny historyczny wiatrak, powstanie odbudowany Vinkemolen. 13 września 2003 roku młyn zyskał nowe życie w Sint-Denijs-Boekel, łącząc historię dwóch różnych obiektów młynarskich w jednym miejscu.

Co warto wiedzieć, odwiedzając Vinkemolen dzisiaj?

Współczesny Vinkemolen to w pełni odtworzona konstrukcja koźlakowa, która nawiązuje wyglądem do dawnego młyna z Oosterzele, choć fizycznie stoi w innym miejscu niż pierwotnie. Obiekt pełni dziś przede wszystkim funkcję punktu krajobrazowego i świadectwa lokalnego dziedzictwa młynarskiego regionu Oosterzele. Wzniesienie Franskouter, na którym stoi młyn, oferuje widok na okoliczne pola i stanowi popularny cel spacerów oraz wycieczek rowerowych po wschodniej Flandrii.

Najczęstsze pytania

Czy Vinkemolen zawsze stał w tym samym miejscu? Nie. Pierwotnie młyn znajdował się w Oosterzele, gdzie wzmiankowano go już w 1586 roku. Do obecnej lokalizacji na Franskouter w Sint-Denijs-Boekel trafił dopiero w 2003 roku, po odbudowie.

Dlaczego młyn trzeba było odbudować? Oryginalna konstrukcja z Oosterzele została zniszczona przez silny sztorm 27 listopada 1983 roku i się przewróciła.

Czy na miejscu obecnego Vinkemolen stał wcześniej inny młyn? Tak — na Franskouter działał wcześniej XVI-wieczny młyn Franskoutermolen, rozebrany w 1946 roku, zanim w tym samym miejscu odtworzono Vinkemolen.

Jaki to typ młyna? Vinkemolen to koźlak (standerdmolen) — drewniany wiatrak, w którym cała konstrukcja obraca się wokół centralnego słupa, by ustawić skrzydła pod wiatr.