Boembekemolen

Boembekemolen to zabytkowy młyn wodny stojący nad rzeczką Zwalm, w miejscowości Michelbeke należącej do gminy Brakel, tuż przy granicy z Sint-Goriks-Oudenhove w regionie Flamandzkich Ardenów. To jeden z charakterystycznych punktów na trasach pieszych i rowerowych wiodących wzdłuż doliny Zwalmu, gdzie młyny wodne od wieków wykorzystywały spadek terenu i siłę płynącej wody.

Skąd wzięła się nazwa i historia miejsca?

Pierwsze wzmianki o młynie sięgają XVI wieku. W dokumentach rachunkowych dóbr hrabiego Lamorala van Egmont odnotowano, że niejaki Jan vanden Broecke wydzierżawił młyn wodny określany jako "Boenbeque", położony na terenie Michelbeke, na mocy umowy zawartej 1 października 1544 roku. Roczny czynsz wynosił 9 korców zboża, co odpowiadało sumie około 118 funtów parisis — lokalnej jednostki rozliczeniowej używanej wówczas w regionie.

W kolejnych stuleciach majątek zmieniał właścicieli. W drugiej połowie XVII wieku Philippe van Egmont sprzedał okoliczne posiadłości, obejmujące Michelbeke, Rije i Sint-Maria-Oudenhove, rycerzowi Pieterowi Blondelowi. Dopiero po rewolucji francuskiej, gdy majątki kościelne i szlacheckie masowo przechodziły w ręce prywatne, także Boembekemolen zmienił swój status własnościowy.

Jak zmieniał się wygląd młyna?

W drugiej połowie XIX wieku młyn stopniowo tracił swój późnośredniowieczny charakter. Drewniane elementy konstrukcyjne zastępowano żeliwnymi, a same zabudowania młyńskie rozbudowano. Ten proces modernizacji, typowy dla wielu młynów w regionie w tamtym okresie, sprawił, że dzisiejsza bryła budynku różni się od pierwotnej, choć lokalizacja i podstawowa funkcja — wykorzystanie energii wodnej — pozostały niezmienione przez wieki.

Co można zobaczyć w Boembekemolen dzisiaj?

Młyn przeszedł gruntowną, zdolną do przywrócenia funkcji mielenia restaurację przeprowadzoną w latach 2013–2014. Prace te zainicjowało specjalnie w tym celu powołane stowarzyszenie vzw Boembeke. Dziś obiekt jest własnością organizacji przyrodniczej Natuurpunt, która zajmuje się ochroną terenów naturalnych w Belgii.

Od 2021 roku w budynku młyna działa Bezoekerscentrum Vlaamse Ardennen — Boembekemolen, czyli centrum odwiedzających regionu Flamandzkich Ardenów. To miejsce, w którym turyści mogą dowiedzieć się więcej o historii młynarstwa w dolinie Zwalmu oraz o walorach przyrodniczych i krajobrazowych okolicy, zanim wyruszą dalej na szlaki prowadzące przez pofałdowany teren Flamandzkich Ardenów.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Boembekemolen? Młyn stoi w Michelbeke, wsi wchodzącej w skład gminy Brakel, na granicy z Sint-Goriks-Oudenhove (gmina Zottegem), w dolinie rzeki Zwalm.

Czy młyn nadal działa? Restauracja z lat 2013–2014 przywróciła mu zdolność do mielenia, choć obecnie pełni głównie funkcję obiektu dziedzictwa i centrum informacyjnego, a nie czynnego zakładu produkcyjnego.

Kto jest właścicielem młyna? Obiekt należy do organizacji Natuurpunt, zajmującej się ochroną przyrody w Belgii.

Co znajduje się w środku? Od 2021 roku mieści się tam centrum odwiedzających Flamandzkich Ardenów (Bezoekerscentrum Vlaamse Ardennen).