Velké Dvorce

Velké Dvorce to niewielka osada wchodząca w skład miasta Přimda, w powiecie Tachov, w kraju pilzneńskim, około 2,5 km na północny wschód od centrum Přimdy. Do 1980 roku miejscowość była samodzielną gminą — od 1 stycznia 1980 roku połączono ją administracyjnie z Přimdą. W 2021 roku mieszkało tu 218 osób w 51 domach, a pierwsza pisemna wzmianka o wsi pochodzi z 1591 roku.

Co jest największą atrakcją Velkých Dvorců?

Głównym punktem na mapie miejscowości jest zamek Velké Dvorce — barokowa rezydencja, którą hrabia Jan Václav Novohradský z Kolovrat kazał wznieść po 1675 roku, gdy nabył majątek přimdecki. Wczesnobarokowy budynek ukończono w 1690 roku jako siedzibę nowej gałęzi rodu. W latach 1907–1910 zamek przebudowano w duchu nowobaroku z inicjatywy Leopolda Filipa Krakowskiego z Kolovrat — to właśnie ta secesyjno-nowobarokowa forma przetrwała do dziś. Obiekt dwukrotnie ucierpiał w pożarach, w 1907 i 1912 roku.

Jaka historia kryje się za murami zamku?

Losy zamku są zaskakująco burzliwe jak na niewielką miejscowość. Na początku XX wieku Alexander Josef Krakovský uruchomił tu krótkotrwałe atelier filmowe. Podczas pierwszej wojny światowej budynek pełnił funkcję lazaretu wojskowego, a w czasie drugiej wojny światowej planowano — i częściowo wykorzystywano — go jako kwaterę dla Hitlerjugend. Po 1945 roku majątek znacjonalizowano i przekształcono w siedzibę spółdzielni rolniczej. Dopiero po 1989 roku, w ramach restytucji, zamek wrócił do rodziny Kolowrat-Krakovských — formalnie od 1992 roku pozostaje w rękach prywatnych. Od 1964 roku obiekt figuruje w rejestrze zabytków kultury (nr 39955/4-1972), choć znajduje się w złym stanie technicznym.

Czy zamek można zwiedzać?

Dostępne źródła nie wspominają o regularnym ruchu turystycznym wewnątrz zamku — obiekt pozostaje własnością prywatną, a jego stan opisywany jest jako zaniedbany. Widok na bryłę zamku i otaczający park dostępny jest jednak z zewnątrz, w ramach spaceru po okolicy.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy?

Wokół zamku rozciągają się sady owocowe znane jako Kolowratovy sady, prowadzone przez tę samą rodzinę, która włada majątkiem od 1675 roku. Tradycja sadownictwa w tym miejscu sięga co najmniej 1872 roku, gdy uprawy odnotowano na trzeciej mapie wojskowej. Obecnie sady zajmują około 125 hektarów (w czasach komunistycznych było to nawet 150 ha) i od 2015 roku zarządza nimi Maximilian Kolowrat-Krakovský. Uprawia się tu przede wszystkim jabłonie, a także grusze, wiśnie i czereśnie. Przy sadach działa punkt sprzedaży, gdzie można kupić owoce, moszcz jabłkowy, cydr i miód, a w sezonie organizowane są tu imprezy plenerowe, jak Dni Kwiatów.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie leży Velké Dvorce? To część miasta Přimda w powiecie Tachov, w kraju pilzneńskim, około 2,5 km na północny wschód od centrum Přimdy.

Czy Velké Dvorce to samodzielna miejscowość? Do 1980 roku tak — funkcjonowała jako odrębna gmina. Od 1 stycznia 1980 roku administracyjnie należy do Přimdy.

Co jest głównym zabytkiem? Barokowo-nowobarokowy zamek z końca XVII wieku, przebudowany w latach 1907–1910, wpisany do rejestru zabytków od 1964 roku.

Czy zamek jest otwarty dla zwiedzających? Nie ma informacji o regularnym udostępnianiu wnętrz turystom — obiekt jest prywatny i w złym stanie technicznym.

Co można kupić w okolicznych sadach? Jabłka, gruszki, wiśnie, czereśnie, a także moszcz jabłkowy, cydr i miód z gospodarstwa Kolowratovy sady.