Castle Bor

Zamek Bor stoi w miasteczku Bor w powiecie tachowskim, w kraju plzeńskim, w zachodnich Czechach — w dolinie potoku Lužní, około 14 km od Tachova. To jeden z lepiej zachowanych przykładów przebudowy średniowiecznego wodnego grodu w romantyczną neogotycką rezydencję, a jego biała cylindryczna wieża widoczna jest z daleka nad okolicznymi lasami.

Jak dotrzeć?

Bor leży przy drodze łączącej Tachov z Stříbrem, w łatwym zasięgu samochodem z Pilzna (ok. 60 km) czy z granicy polsko-czeskiej przez przejścia w Karkonoszach lub Rudawach. Najbliższe większe miasto z połączeniami kolejowymi to Tachov, skąd do zamku dojeżdżają lokalne autobusy. Sam zamek stoi na skraju miasteczka, więc od centrum Boru to kilkuminutowa spacer.

Co zobaczysz?

Rdzeń obecnej budowli sięga połowy XIII wieku — pierwsza wzmianka o grodzie w Borze pochodzi z 1263 roku i wiąże się z Ratmírem, burgrabią na Přimdzie, oraz jego synem Bohuslavem. Z tamtego pierwotnego wodnego zamku zachowała się do dziś charakterystyczna cylindryczna wieża o murach grubości do trzech metrów. Przez czterysta lat majątek należał do rodu Švamberków, którzy w 1361 roku ufundowali na zamku kaplicę św. Wawrzyńca, a osiem lat później podnieśli osadę pod zamkiem do rangi miasteczka. Wojny husyckie poważnie nadszarpnęły obronność budowli, dlatego Jan ze Švamberka przebudował ją na wygodną, późnogotycką rezydencję pańską złożoną z kilku skrzydeł.

Po Švambercích majątek przeszedł w ręce Zikmunda Bedřicha von Götzena, a w 1720 roku kupili go Löwensteinowie, którzy władali Borem aż do 1945 roku. Obecny, historyzujący neogotycki wygląd zamek zyskał w połowie XIX wieku, gdy Karel Tomáš Ludvík Löwenstein zlecił przebudowę starej gotycko-renesansowej rezydencji.

Zwiedzanie prowadzi przez przyziemie byłego zamku, salę Švamberków z żebrowymi sklepieniami, kaplicę św. Wawrzyńca z 1362 roku — ozdobioną sklepieniem sieciowym i renesansową polichromią — a następnie na pierwsze piętro skrzydła zamkowego. Trasa kończy się wejściem po spiralnych schodach na wieżę, gdzie wisi galeria portretów czterech pokoleń rodu Löwenstein-Wertheim. Ze szczytu wieży, po wspinaczce po 117 stopniach na wysokość 30 metrów, rozciąga się widok na miasteczko Bor i okoliczne lasy Českého lesa. Herb Švamberków — srebrny łabędź na czerwonym tle — do dziś stanowi część herbu miasteczka. Od 1958 roku zamek jest chroniony jako zabytek kultury.

Kiedy przyjechać?

Zwiedzanie z przewodnikiem trwa 40–50 minut, dlatego najlepiej zaplanować wizytę w sezonie turystycznym, gdy zamek działa w pełnych godzinach otwarcia — czyli od wiosny do jesieni. Wieża i wnętrza są znacznie bardziej atrakcyjne w słoneczne dni, kiedy widok z galerii widokowej sięga najdalej.

Najczęstsze pytania

Ile trwa zwiedzanie zamku Bor? Standardowa trasa z przewodnikiem zajmuje 40–50 minut i obejmuje salę Švamberków, kaplicę oraz wieżę.

Czym różni się zamek Bor od typowego czeskiego grodu? Powstał jako średniowieczny wodny zamek, ale w XIX wieku przebudowano go w duchu romantycznego neogotyku, dzięki czemu łączy elementy gotyckie, renesansowe i historyzujące z jednej budowli.

Kto był właścicielem zamku? Przez cztery wieki władali nim Švamberkowie, później Zikmund Bedřich von Götzen, a od 1720 do 1945 roku rodzina Löwenstein.

Co jest najciekawszym elementem architektonicznym? Oryginalna cylindryczna wieża z murami o grubości do trzech metrów — jedyny wyraźnie zachowany fragment pierwotnego, XIII-wiecznego wodnego zamku.