Zámek Lhotka

Zámek Lhotka to niewielki, barokowy dworek stojący na północnym skraju wsi Lhotka, w gminie Tisová na Tachowsku (kraj pilzneński), zaledwie kilkanaście kilometrów od granicy z Niemcami. To miejsce dla podróżnych, którzy lubią odkrywać mniej znane zakątki czeskiej prowincji i cieszą się widokiem historycznej architektury bez tłumów turystów.

Jak dotrzeć?

Lhotka leży w powiecie Tachov, w regionie znanym z sieci dawnych folwarków i drobnej szlachty. Najwygodniej dojechać samochodem – wieś znajduje się na trasie łączącej Tachov z okolicznymi miejscowościami, a sam zespół dworski stoi na terenie dawnego folwarku, dobrze widoczny od strony drogi. Ze względu na status obiektu prywatnego (w gestii Państwowego Funduszu Ziemi) zwiedzanie ograniczone jest do oglądania z zewnątrz.

Co zobaczysz?

Obecny budynek to skromny, późnobarokowy dworek – prostokątna, kilkukondygnacyjna bryła nakryta dachem czterospadowym, zwieńczonym niewielką metalową wieżyczką. Powstał na miejscu starszej warowni obronnej, po której nie pozostało wiele śladów w bryle budynku. Obok dworku zachował się dawny spichlerz, świadectwo funkcjonowania tu niegdyś większego zespołu gospodarczego związanego z folwarkiem.

Historia miejsca sięga średniowiecza. Pierwsza pisemna wzmianka o Lhotce pochodzi z 1374 roku, kiedy właścicielem był tutejszy władyka Racek. Wzmianka o obronnej wieży mieszkalnej datowana jest na 1519 rok – wówczas posiadał ją ród Rendlów z Úšavy. Kolejnymi właścicielami byli Šwamberkowie, Heinrich Peter z Gutštejna oraz Krzysztof Jonáš Tucher ze Šoberova. Twierdza dość szybko straciła znaczenie jako rezydencja szlachecka i popadła w ruinę.

Przełom nastąpił w latach 1673–1795, gdy majątek należał do rodu Perglárów z Perglasu – to oni na miejscu dawnej warowni wznieśli późnobarokowy dworek, który w zasadniczej bryle przetrwał do dziś. Ostatnimi szlacheckimi właścicielami byli Windischgrätzowie, którzy przyłączyli Lhotkę do swoich dóbr tachowskich.

W XX wieku obiekt użytkowało Państwowe Gospodarstwo Rolne w Tachovie, co nie sprzyjało jego stanowi technicznemu – budynek stopniowo niszczał. Po 1989 roku dworek przeszedł w zasób Państwowego Funduszu Ziemi. W 2009 roku, 27 listopada, został wpisany na listę zabytków kultury, co otworzyło drogę do pierwszych prac konserwatorskich – w 2019 roku wymieniono kompletnie dach.

Kiedy przyjechać?

Ponieważ dworek nie jest udostępniony do zwiedzania wewnątrz, najlepszą porą na wizytę jest okres wiosenno-letni, gdy dłuższe dni i dobra widoczność pozwalają swobodnie obejrzeć bryłę budynku i okoliczny teren dawnego folwarku. Warto połączyć wizytę ze zwiedzaniem innych zabytków Tachowska – regionu bogatego w dawne dwory, kościoły i pozostałości linii granicznej.

Najczęstsze pytania

Czy zámek Lhotka można zwiedzać od środka? Nie – obiekt znajduje się w zasobie Państwowego Funduszu Ziemi i nie jest udostępniony do zwiedzania wnętrz. Można go oglądać wyłącznie z zewnątrz.

Jak stary jest ten zabytek? Historia miejsca sięga 1374 roku (pierwsza wzmianka o osadzie), a obronna wieża mieszkalna wzmiankowana jest od 1519 roku. Obecny, barokowy kształt dworek zawdzięcza przebudowie przeprowadzonej przez ród Perglárów w latach 1673–1795.

Kto był ostatnim szlacheckim właścicielem? Ostatnimi właścicielami z rodu szlacheckiego byli Windischgrätzowie, którzy włączyli Lhotkę do swoich dóbr tachowskich.

Co jeszcze zachowało się z dawnego założenia? Oprócz samego dworku na terenie dawnego folwarku przetrwał historyczny spichlerz.