Castle Diana

Zámek Diana to barokowy zameczek myśliwski w niewielkiej osadzie Diana, tuż przy Rozvadovie, w powiecie Tachov w zachodnich Czechach, na skraju Českého lesa blisko granicy z Niemcami. To rzadko odwiedzany, prywatny obiekt — ale dla podróżujących przez ten pograniczny region ciekawy przystanek dzięki nietypowej architekturze i historii związanej z rodem Kolowratów.

Gdzie leży Diana i jak tam dojechać?

Osada Diana znajduje się bezpośrednio przy Rozvadovie, ostatniej czeskiej miejscowości przed przejściem granicznym do Niemiec, przy trasie z Plzně w kierunku Bawarii. To okolica Českého lesa — pasma leśnego ciągnącego się wzdłuż granicy, rzadko zaludnionego i cenionego bardziej przez turystykę pieszą i rowerową niż przez ruch masowy. Zameczek stoi w otoczeniu rozległego parku, poza głównymi szlakami, co sprawia, że najwygodniej dotrzeć tu samochodem od strony Rozvadova lub Tachova.

Jaka jest historia zameczku?

Diana powstała jako lovecký zámeček — pawilon myśliwski — ufundowany przez ród Kolowratów w pierwszej połowie XVIII wieku. Pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1742 roku, kiedy budowlę wzniósł František Kolowrat Libštejnský; niektóre źródła przesuwają początki budowy nawet na lata 30. tego wieku. Nazwa nie jest przypadkowa — obiekt poświęcono Dianie, rzymskiej bogini łowów, co pasuje do jego pierwotnej funkcji ośrodka polowań z przylegającym zwierzyńcem. Autorstwo projektu nie jest udokumentowane, ale z pewną dozą niepewności przypisuje się je Janowi Blažejowi Santiniemu-Aichelowi, jednemu z najważniejszych architektów czeskiego baroku.

Majątek pozostawał w rękach Kolowratów aż do 1945 roku. Od 1930 roku działały tu zachodnioczeskie zakłady leśne Jindřicha Kolowrata, znacjonalizowane już w 1943 roku. Po komunistycznym przewrocie w 1948 roku cały kompleks przeszedł na własność państwa, a w 1950 roku (według innych źródeł w 1960) zameczek zaadaptowano na dom spokojnej starości. Zwrot majątku rodzinie nastąpił po 1989 roku — w 1991 roku, w wieku 94 lat, odwiedził Dianę przedwojenny właściciel Jindřich Kolowrat-Krakowský, a formalna restytucja majątku nastąpiła po 1992 roku. Od tego czasu potomkowie rodu prowadzą stopniową odbudowę zaniedbanego obiektu.

Co jest wyjątkowe w architekturze Diany?

Rdzeń budowli to dwukondygnacyjny, czteroskrzydłowy budynek na planie krzyża, z którego centrum wyrasta sześciokątna, wieżowata nadbudowa zwieńczona kopulastym dachem. Na szczycie kopuły umieszczono metalową figurę jelenia — wyraźne odwołanie do myśliwskiego przeznaczenia obiektu i jego patronki. Dwa przeciwległe skrzydła głównego budynku łączą się murowanymi mostkami z mniejszymi pawilonami, co tworzy dość rozczłonkowany, malowniczy układ całego kompleksu. Zameczek otacza rozległy park w stylu angielskim, założony razem z rezydencją jako zwierzyniec, a dziś ceniony za starodrzew — rosną w nim egzotyczne drzewa iglaste, tulipanowce, dęby, buki czerwone i kasztanowce, a po jego obrzeżach ciągną się rzędy jesionów, wiązów, klonów i lip.

Czy zameczek Diana można odwiedzić?

Obiekt od 1964 roku figuruje na liście czeskich zabytków kultury, jednak pozostaje własnością prywatną i nie jest obecnie otwarty dla zwiedzających. Trwający od lat 90. proces odbudowy sprawia, że Diana jest raczej celem widokowym z zewnątrz — dla miłośników baroku i historii pogranicznych rodów szlacheckich — niż typowym punktem na turystycznej mapie z biletowanym wstępem.

Najczęstsze pytania

Czy zamek Diana jest otwarty dla turystów? Nie — to prywatna własność rodziny Kolowratów, obecnie w trakcie odbudowy, bez regularnego ruchu turystycznego wewnątrz budynku.

Skąd pochodzi nazwa Diana? Od rzymskiej bogini łowów — zameczek zbudowano jako pawilon myśliwski z przylegającym zwierzyńcem, stąd patronat bogini polowań.

Kto zbudował zameczek Diana? Ród Kolowratów, a konkretnie František Kolowrat Libštejnský, w pierwszej połowie XVIII wieku; autorstwo projektu łączy się, z pewną niepewnością, z architektem Janem Blažejem Santinim-Aichelem.

Co szczególnie wyróżnia Dianę architektonicznie? Krzyżowy plan budynku z centralną, kopulastą wieżą zwieńczoną figurą jelenia oraz mostkami łączącymi skrzydła z bocznymi pawilonami — układ rzadko spotykany wśród czeskich zameczków myśliwskich.

Gdzie dokładnie leży osada Diana? Bezpośrednio przy Rozvadovie w powiecie Tachov, na skraju Českého lesa, tuż przy granicy czesko-niemieckiej.