Troarn Abbey

Opactwo w Troarn (fr. Abbaye Saint-Martin de Troarn) to pozostałości średniowiecznego klasztoru benedyktyńskiego stojącego w centrum miejscowości Troarn, w departamencie Calvados, w Dolnej Normandii, kilkanaście kilometrów na wschód od Caen. Choć z dawnej zabudowy przetrwał tylko fragment, miejsce to pozostaje jednym z ważniejszych świadectw normandzkiej historii klasztornej sprzed Podboju Anglii.

Jak powstało opactwo?

Początków fundacji szukać trzeba w 1022 roku, gdy możny normandzki ród Montgomery sprowadził do Troarn dwunastu mnichów z opactwa w Fécamp, tworząc jego zależną filię. Sytuacja zmieniła się około 1050 roku, gdy Roger II z Montgommery przekształcił tę placówkę w samodzielny klasztor benedyktyński, poświęcony św. Marcinowi z Tours. Pierwszy kościół klasztorny konsekrowano w 1059 roku. Roger II wyposażył opactwo w rozległe dobra wokół Troarn, w tym tereny podmokłe oraz kilka kościołów parafialnych, jego żona Mabille de Bellême dołożyła kolejne kościoły w rejonie Séez, a sam Wilhelm Zdobywca potwierdził i rozszerzył te nadania o majątki w Anglii, co pokazuje, jak szybko klasztor zyskał znaczenie i zaplecze majątkowe po obu stronach kanału La Manche.

Dlaczego to opactwo było tak ważne?

Dzięki hojności fundatorów i dobrym relacjom z normandzką arystokracją opactwo w Troarn wyrosło z czasem na jeden z najznaczniejszych ośrodków monastycznych diecezji Bayeux, ustępując pod względem rangi jedynie opactwu Saint-Étienne w Caen. Sieć nadanych parafii i gruntów po obu stronach kanału zapewniała klasztorowi stabilne dochody przez kolejne stulecia średniowiecza.

Jakie zniszczenia przetrwało opactwo na przestrzeni wieków?

Historia klasztoru to również seria poważnych zniszczeń. W 1450 roku, w roku odzyskania Normandii przez Francuzów, zabudowania spaliły wycofujące się oddziały angielskie. Znacznie dotkliwsze straty przyniosły wojny religijne — wiosną 1562 roku klasztor ucierpiał w wyniku ataków protestanckich. Ostateczny cios nastąpił po rewolucji francuskiej: w 1792 roku majątek opactwa wystawiono na sprzedaż, a nowi nabywcy przystąpili do rozbiórki, niszcząc kościół klasztorny oraz krużganek.

Co stało się z opactwem podczas bitwy o Normandię w 1944 roku?

Troarn znalazło się na pierwszej linii walk już w nocy z 5 na 6 czerwca 1944 roku — brytyjscy spadochroniarze z 3. Brygady Spadochronowej, wchodzącej w skład 6. Dywizji Powietrznodesantowej, przedarli się wówczas przez miasteczko, by wysadzić most na rzece Dives i zabezpieczyć lewą flankę desantu. Przez kolejne tygodnie miejscowość regularnie ostrzeliwała artyleria brytyjska, a sama miejscowość pozostawała w rękach niemieckich aż do rozpoczęcia operacji Goodwood 18 lipca 1944 roku. Ostateczne wyzwolenie Troarn nastąpiło dopiero w sierpniu tego roku, podczas ogólnego odwrotu wojsk niemieckich z Normandii. Walki i ostrzały tego okresu dodatkowo przetrzebiły i tak już mocno nadszarpnięte przez wcześniejsze zniszczenia zabudowania dawnego klasztoru.

Co zachowało się do dziś?

Z rozległego niegdyś zespołu klasztornego przetrwało niewiele. Najważniejszym ocalałym elementem jest budynek, który niegdyś zamykał południowo-zachodni bok dawnego krużganka — to on stanowi dziś główny materialny ślad po średniowiecznym opactwie i punkt odniesienia dla osób interesujących się historią regionu.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się opactwo w Troarn? Ruiny leżą w centrum miejscowości Troarn w Calvados, w Dolnej Normandii (współrzędne ok. 49,1816 N, 0,1775 W).

Kto założył opactwo? Fundację zapoczątkował Roger I z Montgomery w 1022 roku, a w formę niezależnego klasztoru benedyktyńskiego przekształcił ją jego syn Roger II około 1050 roku.

Dlaczego z opactwa zostało tak niewiele? Zabudowania niszczono kilkukrotnie na przestrzeni wieków — pożar w 1450 roku, zniszczenia protestanckie w 1562 roku, rozbiórka po sprzedaży majątku w 1792 roku, a w 1944 roku dodatkowe straty przyniosły walki frontowe Bitwy o Normandię.

Co można dziś zobaczyć na miejscu? Zachował się fragment dawnego skrzydła klasztornego przy krużgankach — pozostałość, która pozwala wyobrazić sobie skalę pierwotnego założenia.