Prieuré de Tailleville — klasztorne ślady na linii D-Day w Normandii

Prieuré de Tailleville to dawny zespół przyklasztorny położony w miejscowości Douvres-la-Délivrande, w departamencie Calvados, w Normandii, zaledwie kilka kilometrów od wybrzeża Juno Beach. Miejsce łączy średniowieczną historię kościelną z dramatycznymi wydarzeniami z 6 czerwca 1944 roku, gdy okolica stała się polem walki podczas lądowania aliantów.

Skąd wzięła się nazwa i kto założył priorat?

Priorat powstał jako fundacja opactwa Saint-Martin de Troarn, jednego z ważniejszych ośrodków monastycznych średniowiecznej Normandii. Zakonnicy otrzymali ziemie na terytorium dawnej parafii Langrune, gdzie z czasem wykształciła się odrębna jednostka osadnicza — Tailleville, włączona administracyjnie do Douvres-la-Délivrande dopiero w 1973 roku. Według miejscowej tradycji to opat Durand z Troarn odbudował tutejszą kaplicę i poświęcił ją świętemu Marcinowi, patronowi macierzystego opactwa.

Co dziś można zobaczyć na miejscu?

Zachowany do naszych czasów budynek kaplicy datowany jest w większości na XII wiek, choć jego szczegóły architektoniczne noszą też ślady przebudowy z kolejnego stulecia. Wnętrze podzielone jest na dwa przęsła, a łuki nad nimi łączą formę półkolistą, romańską, z ostrołukową, wczesnogotycką. Nad wejściem wznosi się niewielka wieżyczka-dzwonnica z dachem przebitym ostrołukowymi otworami — rozwiązanie typowe dla XIII-wiecznego budownictwa sakralnego regionu. Kaplica nie jest dostępna na co dzień — otwierana jest wyłącznie przy okazji Europejskich Dni Dziedzictwa (Journées européennes du patrimoine), co warto uwzględnić, planując wizytę.

W bezpośrednim sąsiedztwie priorytatu w XIX wieku wzniesiono również okazały dwór — Château de Tailleville. Wybudowała go rodzina Mallerio, która nabyła dawne dobra klasztorne w 1849 roku. Po pierwszej wojnie światowej posiadłość przeszła w ręce zakonnej wspólnoty Notre-Dame-de-Fidélité.

Jaki związek ma Tailleville z lądowaniem D-Day?

To właśnie château, a nie budynki samego priorytatu, odegrało kluczową rolę podczas drugiej wojny światowej. Niemcy zarekwirowali posiadłość i urządzili w niej jeden z punktów swojej linii obronnej na wybrzeżu — umocnienie oznaczone jako WN 23, obsadzone przez kompanię piechoty i otoczone rozbudowanym systemem okopów, podziemnych korytarzy oraz stanowisk karabinów maszynowych typu Tobruk.

6 czerwca 1944 roku, w dniu lądowania na plaży Juno, zdobycie Tailleville stało się jednym z celów kanadyjskiego pułku North Shore Regiment z 8. Brygady Piechoty, który wcześniej tego samego dnia wylądował w sektorze Saint-Aubin. Żołnierze dotarli na obrzeża miejscowości wczesnym popołudniem, napotykając zacięty opór niemieckiej załogi. Natarcie piechoty wspierało trzynaście czołgów 10. Pułku Pancernego Fort Garry Horse. Walki trwały aż do zapadnięcia zmroku, zanim niemiecka pozycja ostatecznie upadła — wyzwolenie Tailleville kosztowało życie 34 kanadyjskich żołnierzy, a 90 zostało rannych.

Co stało się z priorytatem później?

Dawne zabudowania klasztorne przeszły z czasem na własność Wspólnoty Emaus, powiązanej z Fundacją Księdza Pierre'a, i służą dziś celom pomocy osobom w trudnej sytuacji mieszkaniowej w departamencie Calvados. To nietypowe zestawienie — miejsce o średniowiecznych korzeniach religijnych stało się ośrodkiem współczesnej pomocy socjalnej, a jego sąsiedztwo pamięta jeden z najkrwawszych epizodów wyzwolenia tej części Normandii.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Prieuré de Tailleville? W miejscowości Douvres-la-Délivrande, w departamencie Calvados, w Normandii, w pobliżu wybrzeża Juno Beach.

Czy kaplicę priorytatu można zwiedzać? Tak, ale tylko okazjonalnie — otwierana jest wyłącznie podczas Europejskich Dni Dziedzictwa.

Czy priorat ma związek z lądowaniem D-Day? Bezpośrednio walki toczyły się o sąsiadujący z nim Château de Tailleville, zamieniony przez Niemców w punkt oporu WN 23, zdobyty przez kanadyjski North Shore Regiment 6 czerwca 1944 roku.

Z jakiego wieku pochodzi zachowana kaplica? Z XII wieku, z elementami architektonicznymi dodanymi w XIII wieku.

Jaką funkcję pełni obiekt obecnie? Dawne zabudowania klasztorne wykorzystuje Wspólnota Emaus na cele pomocy mieszkaniowej dla osób w trudnej sytuacji życiowej w Calvados.