sv. Máří Magdaléna

Socha świętej Marii Magdaleny stoi przy ścieżce Na Dlážkách w Telczu, na Starym Mieście (Staré Město), jako czwarta w kolejności figura na trasie barokowych rzeźb prowadzącej w stronę kościoła Nawiedzenia Panny Marii. Została wykonana w połowie XVIII wieku przez rzeźbiarza Kašpara Obera, autora całego zespołu siedmiu figur ustawionych wzdłuż tej alejki.

Gdzie dokładnie stoi ta figura?

Rzeźba znajduje się przy wysokim drzewie, na wschód od domu nr 58 przy ulicy Křížova, wzdłuż ścieżki Na Dlážkách biegnącej brzegiem Stawu Staromiejskiego. Współrzędne miejsca to w przybliżeniu 49,1796°N, 15,4558°E. To odcinek tej samej trasy spacerowej, na której – bliżej grobli – stoi też figura świętego Jana Nepomucena; obie rzeźby dzieli około stu metrów alejki.

Jak wygląta figura świętej?

Postać nieco większa niż naturalnej wielkości ustawiono na prostym, prostokątnym cokole o lekko zwężającym się ku górze trzonie i profilowanej podstawie. Cokół wieńczy wysunięty, profilowany gzyms, a jego ściany podzielone są rzeźbionymi płycinami ze ściętymi narożnikami. Na przedniej ścianie cokołu widnieje wykuty napis „S. MARIA MAGDALENA". Sama figura, zwrócona na wschód, przedstawia bosą kobietę o długich, rozpuszczonych, falujących włosach, odzianą w długą, spływającą szatę – w pozie pokutnicy adorującej krzyż.

Dlaczego przedstawiono ją właśnie w takiej pozie?

Maria Magdalena pojawia się w Ewangeliach jako uczennica Chrystusa i pierwsza świadkini zmartwychwstania, jednak w tradycji zachodniego chrześcijaństwa – zwłaszcza w pobożności barokowej – utrwalił się jej wizerunek jako nawróconej grzesznicy, która resztę życia spędziła na pokucie i kontemplacji. Ikonografia pokutnicy wpatrzonej w krzyż lub czaszkę, symbol przemijania, była w sztuce katolickiej XVII i XVIII wieku niezwykle popularna – łączyła przesłanie o grzechu i odkupieniu z estetyką dramatycznego, emocjonalnego gestu typową dla baroku. Takie przedstawienie doskonale pasowało do charakteru alejek procesyjnych, gdzie kolejne figury świętych miały prowadzić wędrowca ku refleksji, zanim dotarł do celu – kościoła.

Jakie miejsce zajmuje w ciągu rzeźb Na Dlážkách?

Cała trasa liczy siedem barokowych figur: Anioła Stróża, archanioła Michała, świętego Jana Nepomucena, właśnie świętą Marię Magdalenę, świętego Wendelina i archanioła Rafała, a kończy się grupą Zwiastowania przy bramie cmentarnej. Maria Magdalena zajmuje w tym ciągu czwarte miejsce – jej pokutny, kontemplacyjny charakter stanowi wyraźny kontrast wobec wcześniejszych figur anielskich i przygotowuje wędrowca na dalszą, bardziej osobistą część trasy, wiodącą do kościoła Nawiedzenia Panny Marii.

Najczęstsze pytania

Kim była Maria Magdalena według Ewangelii? Kobietą uzdrowioną przez Chrystusa, jego uczennicą towarzyszącą mu aż po ukrzyżowanie i pierwszą osobą, która – według relacji ewangelicznych – zobaczyła zmartwychwstałego Jezusa.

Dlaczego na szlakach religijnych stawiano jej figury jako pokutnicy? Bo w tradycji zachodniej stała się symbolem nawrócenia i pokuty – jej wizerunek z krzyżem lub czaszką przypominał wędrowcom o przemijaniu i potrzebie duchowej odnowy, co doskonale wpisywało się w charakter alejek procesyjnych.

Kto wyrzeźbił figurę? Kašpar Ober, autor całego zespołu siedmiu barokowych rzeźb wzdłuż ścieżki Na Dlážkách, powstałych w latach 1740–1750.

Jak dotrzeć do rzeźby? Najłatwiej pieszo ścieżką Na Dlážkách wzdłuż Stawu Staromiejskiego, idąc od strony grobli w kierunku Starego Miasta i kościoła Nawiedzenia Panny Marii.

Czy warto zobaczyć całą trasę, czy tylko tę jedną figurę? Spacer całą alejką, z zatrzymaniem się przy każdej z siedmiu rzeźb, zajmuje zwykle 20–30 minut i pozwala lepiej zrozumieć zamysł całego założenia niż oglądanie pojedynczej figury.