Stone House

Kamienny Dom (Kamenný dům) to jedna z najbardziej rozpoznawalnych gotyckich kamienic mieszczańskich w Kutnej Horze, stojąca w samym sercu historycznego centrum miasta wpisanego na listę UNESCO.

Dom powstał na przełomie XV i XVI wieku dla Prokopa Kroupy — zamożnego mieszczanina i przedsiębiorcy górniczego, który w 1499 roku otrzymał tytuł szlachecki. To właśnie na jego zlecenie budowlę przebudowano: do starszego, przedhusyckiego układu piwnic i części parteru dobudowano dwie kondygnacje oraz charakterystyczny trójkątny szczyt. Fasadę ozdobiono bogatą dekoracją rzeźbiarską, którą przypisuje się mistrzowi Brikcímu z Wrocławia — jednemu z czołowych kamieniarzy działających wówczas na Kutnohorszczyźnie. Rycerskie postacie zdobiące szczyt nawiązują właśnie do nobilitacji fundatora.

Nazwa „kamienny" pojawiła się dopiero w XVII wieku — po raz pierwszy odnotowano ją w 1660 roku, choć sam budynek jest znacznie starszy. Przez kolejne stulecia kamienica wielokrotnie zmieniała właścicieli, aż w XIX wieku przeszła ostatecznie w ręce miasta. Przebudowa w 1839 roku poważnie naruszyła pierwotny układ wnętrz, dlatego na przełomie XIX i XX wieku (1901–1902) przeprowadzono puryfikacyjną renowację pod kierunkiem Ludvíka Lábera, która starała się przywrócić stan sprzed tych zmian. Ostatnia większa renowacja miała miejsce jesienią 1999 roku, kiedy budynek ponownie otworzono dla zwiedzających jako obiekt muzealny.

Co zobaczysz?

Kamienny Dom to podręcznikowy przykład późnogotyckiej architektury patrycjuszowskiej — wysoki, trójkątny szczyt z gotyckimi oknami, sterczyny oraz bogato zdobiona podwójna brama wjazdowa robią wrażenie już z ulicy. Wewnątrz mieści się jedna z ekspozycji Czeskiego Muzeum Srebra, poświęcona późniejszej historii Kutnej Hory oraz rzemiosłu artystycznemu tworzonemu w mieście w XVII–XIX wieku. To dobra okazja, by zobaczyć nie tylko samą architekturę, ale i przedmioty codziennego użytku oraz rzemieślnicze wyroby dawnych mieszkańców miasta.

Jak dotrzeć?

Budynek stoi w obrębie Vnitřní Město — historycznego centrum Kutnej Hory, dosłownie kilka minut spacerem od głównego rynku i katedry św. Barbary. Najwygodniej dotrzeć pieszo, zwiedzając stare miasto — samochodem trudno o parking bezpośrednio przy zabytkowej starówce, warto zostawić auto na jednym z parkingów na obrzeżach centrum.

Kiedy przyjechać?

Kutná Hora to miasto typowo turystyczne, najprzyjemniejsze wiosną i wczesną jesienią, gdy jest mniej tłumów niż w szczycie lata, a pogoda sprzyja spacerom po starówce. Warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia ekspozycji muzealnej przed wizytą, ponieważ mogą się różnić sezonowo.

Najczęstsze pytania

Kto zbudował Kamienny Dom? Obecny kształt budynek zawdzięcza przebudowie zleconej przez Prokopa Kroupę, zamożnego mieszczanina i przedsiębiorcę górniczego, pod koniec XV wieku. Bogatą dekorację fasady przypisuje się mistrzowi Brikcímu z Wrocławia.

Skąd pochodzi nazwa budynku? Określenie „kamienny" po raz pierwszy pojawiło się w źródłach w 1660 roku, choć sama kamienica jest starsza — jej najstarsze elementy sięgają okresu przedhusyckiego.

Co można zobaczyć w środku? Budynek należy do Czeskiego Muzeum Srebra i mieści ekspozycję poświęconą historii Kutnej Hory oraz rzemiosłu artystycznemu z XVII–XIX wieku.

Czy Kamienny Dom znajduje się na liście UNESCO? Tak, stanowi część historycznego centrum Kutnej Hory wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO.