O tym miejscu
Pomnik Karla Havlíčka Borovského w Kutnej Horze to XIX-wieczny monument poświęcony jednemu z najważniejszych czeskich dziennikarzy i pisarzy epoki odrodzenia narodowego, znany przede wszystkim jako symbol oporu wobec cenzury habsburskiej. Stoi na Havlíčkovo náměstí, tuż przed budynkiem Włoskiego Dworu (Vlašský dvůr), i jest pierwszym pomnikiem tego pisarza wzniesionym na ziemiach czeskich.
Kim był Karel Havlíček Borovský i jaki miał związek z Kutną Horą?
Karel Havlíček Borovský to czeski dziennikarz, pisarz i polityk, uważany za jedną z czołowych postaci czeskiego odrodzenia narodowego XIX wieku. Z Kutną Horą związał się na przełomie 1850 i 1851 roku, gdy wydawał tu czasopismo „Slovan" – pismo krytyczne wobec polityki wiedeńskiego dworu. To właśnie w Kutnej Horze, 12 listopada 1851 roku, Havlíček odniósł głośne zwycięstwo przed miejscowym sądem, gdy został uniewinniony z zarzutów dotyczących publikowania artykułów wymierzonych w rządy absolutystyczne. To wydarzenie stało się jednym z powodów, dla których miasto zdecydowało się upamiętnić pisarza własnym pomnikiem.
Kiedy powstał pomnik i kto go zaprojektował?
Monument odsłonięto 26 sierpnia 1883 roku. Autorem rzeźby jest Josef Strachovský (1850–1913), a przy projekcie całości współpracował architekt Antonín Wiehl. Inicjatywa budowy pomnika wyszła od lokalnego stowarzyszenia mieszkańców Kutnej Hory, dla których pamięć o procesie i pobycie Havlíčka w mieście była ważnym elementem lokalnej tożsamości.
Gdzie dokładnie stoi pomnik?
Pomnik znajduje się na Havlíčkovo náměstí w Kutnej Horze, bezpośrednio przed Włoskim Dworem (Vlašský dvůr) – dawną mennicą królewską, jednym z najważniejszych zabytków miasta. Lokalizacja nie jest przypadkowa: to miejsce w samym centrum historycznej Kutnej Hory, blisko innych głównych atrakcji.
Jak wygląda pomnik?
Centralnym elementem kompozycji jest postać Havlíčka odziana w strój z epoki i długi płaszcz, spoglądająca ku górze w prawą stronę, z uniesioną w tym samym kierunku prawą dłonią – gest kojarzony z determinacją i postawą buntowniczą. Taki sposób przedstawienia pisarza powtarza się również w innych czeskich pomnikach jemu poświęconych, co czyni kutnohorski monument częścią szerszej tradycji upamiętniania Havlíčka w rzeźbie publicznej.
Jaki status ochrony ma pomnik?
Pomnik Karla Havlíčka Borovského w Kutnej Horze jest wpisany na listę zabytków kultury od 22 grudnia 1964 roku, co potwierdza jego rangę jako jednego z ważniejszych elementów przestrzeni publicznej miasta.
Czy istnieją podobne pomniki w innych miejscach?
Tak. Kutnohorski monument był pierwszym pomnikiem Havlíčka w Czechach, a w ślad za nim powstały kolejne repliki i warianty – między innymi w Pradze, w Havlíčkovej Borovej (rodzinnej miejscowości pisarza) oraz w Chicago, gdzie osiadła duża czeska diaspora. W zmienionej formie podobizna pisarza pojawiła się też we Wysokim nad Jizerou.
Najczęstsze pytania
Kim był Karel Havlíček Borovský? Czeskim dziennikarzem, pisarzem i politykiem epoki odrodzenia narodowego, znanym z krytyki polityki habsburskiej.
Dlaczego pomnik stoi akurat w Kutnej Horze? Bo to tu w latach 1850–51 wydawał czasopismo „Slovan" i 12 listopada 1851 roku wygrał proces sądowy o treści antyabsolutystyczne.
Kiedy odsłonięto pomnik? 26 sierpnia 1883 roku.
Kto jest autorem pomnika? Rzeźbiarz Josef Strachovský, przy współpracy architekta Antonína Wiehla.
Gdzie dokładnie stoi pomnik? Na Havlíčkovo náměstí, przed Włoskim Dworem (Vlašský dvůr) w centrum Kutnej Hory.
Czy to jedyny pomnik Havlíčka w Czechach? Nie – ale to pierwszy, na wzór którego powstały późniejsze repliki, między innymi w Pradze i w Havlíčkovej Borovej.
W pobliżu
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.