Castle in Nové Dvory

Zamek w Nowych Dworach (Zámek Nové Dvory) to barokowa rezydencja stojąca w sercu miasteczka Nové Dvory, w powiecie Kutná Hora, w środkowych Czechach. Dziś budynek nie pełni już funkcji szlacheckiej siedziby – od dziesięcioleci mieści się w nim szkoła podstawowa, a sam zamek pozostaje niedostępny dla zwiedzających. Mimo to jego historia i architektura czynią go ciekawym punktem na mapie regionu, zwłaszcza dla osób jadących w stronę pobliskiego zamku Kačina.

Kto zbudował zamek w Nowych Dworach?

Obecny budynek powstał w 1686 roku z inicjatywy hrabiego Bernarda Věžníka, na miejscu wcześniejszej siedziby należącej do rodu Žerotínów, która spłonęła. Nowa, barokowa rezydencja miała dwa dziedzińce i szybko stała się ważnym ośrodkiem życia towarzyskiego regionu – w XVIII wieku gościła nawet trzech habsburskich władców. Do dziś w części pomieszczeń zachowały się oryginalne sztukaterie i freski sufitowe z tamtego okresu. Zamek połączony jest krytą galerią z sąsiednim kościołem św. Marcina, który pełnił funkcję zamkowej kaplicy – to połączenie architektoniczne pozostaje jednym z ciekawszych elementów całego założenia.

Jak zamek trafił w ręce rodu Chotków?

W 1764 roku majątek kupił Jan Karel Chotek i od tego momentu przez blisko półtora wieku, aż do 1911 roku, rezydencja pozostawała w rękach tej rodziny. W 1784 roku, za hrabiego Karla Chotka, przeprowadzono przebudowę – rozebrano skrzydło południowe i zmieniono układ dziedzińca. Prawdziwy przełom nastąpił jednak w 1823 roku, gdy rodzina przeniosła swoją główną siedzibę do nowo wybudowanego zamku Kačina, wzniesionego na wzgórzu około kilometra dalej. Od tego momentu Nowe Dwory straciły znaczenie jako rezydencja szlachecka – w budynku urządzono siedzibę zarządu majątku oraz mieszkania dla pracowników folwarku. Ostatnim właścicielem z rodu Chotków był hrabia Emerich Chotek (1833–1911), po którego śmierci majątek przeszedł na jego bratanka, hrabiego Quida Thun-Hohensteina.

Co stało się z zamkiem po 1945 roku?

Po drugiej wojnie światowej, w 1945 roku, majątek został znacjonalizowany i przekazany miejscowej administracji. W budynku zamku umieszczono wówczas szkołę podstawową – i to rozwiązanie przetrwało do dziś. Obecnie obiekt należy do gminy Nové Dvory i nadal pełni funkcję edukacyjną, co oznacza, że wnętrza nie są dostępne dla turystów. Trzeba też dodać, że znaczna część historycznego wyposażenia zamku zaginęła w latach 50. XX wieku – niewielka kolekcja przechowywana na strychu została podobno spalona jako "burżuazyjna pozostałość", posłużyła po prostu do ogrzania budynku szkoły w czasach socjalizmu.

Czy zamek w Nowych Dworach można zwiedzać?

Nie – budynek pełni funkcję czynnej szkoły podstawowej i nie jest otwarty do zwiedzania w typowym turystycznym sensie. Godziny, w których obiekt jest czynny (poniedziałek, wtorek, czwartek, piątek 8:00–11:00 i 13:00–15:30, środa dodatkowo 16:00–17:00), odpowiadają godzinom pracy placówki szkolnej, a nie godzinom otwarcia dla zwiedzających. Warto natomiast obejrzeć zamek z zewnątrz oraz zajrzeć do połączonego z nim kościoła św. Marcina.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się zamek? W miasteczku Nové Dvory w powiecie Kutná Hora, w środkowych Czechach, przy współrzędnych 49,97086 N, 15,32277 E.

Kto obecnie jest właścicielem budynku? Zamek należy do gminy Nové Dvory i mieści się w nim miejscowa szkoła podstawowa.

Czy w pobliżu jest coś jeszcze warto zobaczyć? Około kilometra od zamku stoi klasycystyczny zamek Kačina, wzniesiony przez rodzinę Chotków po 1823 roku jako ich nowa główna siedziba – to naturalny punkt kontynuacji zwiedzania okolicy.

Czy zachowały się oryginalne wnętrza? Częściowo – w niektórych pomieszczeniach przetrwały barokowe sztukaterie i freski sufitowe, jednak większość historycznego wyposażenia nie dotrwała do naszych czasów.