Stolperstein dedicated to Manuel Nieto Sainz

Stolperstein dedykowany Manuelowi Nieto Sainzowi to niewielki mosiężny „kamień pamięci” wmurowany w chodnik w madryckiej dzielnicy Centro, przy ulicy Huerta del Bayo 5. Upamiętnia mieszkańca tego budynku, który zginął w nazistowskim obozie koncentracyjnym podczas II wojny światowej.

Kim był Manuel Nieto Sainz?

Według spisu mieszkańców Madrytu z 1935 roku Manuel Nieto Sainz był jedynakiem i mieszkał z rodzicami właśnie w tym budynku przy Huerta del Bayo. Po zakończeniu hiszpańskiej wojny domowej, tak jak tysiące republikanów, znalazł się na emigracji we Francji – schronienie znalazł w mieście Angoulême na zachodzie kraju. W sierpniu 1940 roku został jednym z 927 hiszpańskich republikanów deportowanych z Francji do nazistowskiego obozu koncentracyjnego Mauthausen w Austrii. Stamtąd przewieziono go do podobozu Gusen, gdzie zamordowano go 4 stycznia 1942 roku.

Co oznacza kamień pod nogami?

Stolpersteiny (dosłownie „kamienie, o które się potykamy”) to ogólnoeuropejski projekt niemieckiego artysty Guntera Demniga. Małe mosiężne tabliczki wmurowywane są w bruk przed ostatnim znanym miejscem zamieszkania ofiar nazizmu – tak, by przechodnie mogli się na chwilę zatrzymać i przeczytać imię, datę deportacji oraz miejsce śmierci. W Madrycie kamienie te przypominają o hiszpańskich republikanach deportowanych do niemieckich obozów – mniej znanym rozdziale historii miasta.

Jak dotrzeć na miejsce?

Kamień znajduje się w samym centrum Madrytu, w dzielnicy Centro, w pobliżu Malasañi i Gran Vía – to obszar świetnie skomunikowany metrem (stacje takie jak Gran Vía, Callao czy Tribunal) oraz liniami autobusowymi kursującymi przez centrum. Najlepiej dojść tu pieszo, łącząc odwiedziny z przechadzką po okolicznych uliczkach Centro, gdzie na bruku można natrafić na kolejne stolpersteiny.

Co zobaczysz na miejscu?

To bardzo skromne miejsce pamięci – jedna mosiężna tabliczka wśród kamieni chodnika, łatwa do przeoczenia, jeśli się jej nie szuka. Kamień Manuela Nieto Sainza odsłonięto 2 lipca 2021 roku w ramach dzielnicowego hołdu dla mieszkańców Centro deportowanych do niemieckich obozów koncentracyjnych; tego samego dnia, pod tym samym adresem, odsłonięto również kamień poświęcony Juanowi Antonio Garcíi. Warto zatrzymać się na chwilę, przeczytać napis i zdać sobie sprawę, że za suchymi datami stoi konkretne, przerwane życie.

Kiedy przyjechać?

Kamień jest dostępny przez cały rok i całą dobę – to element chodnika, a nie obiekt z godzinami otwarcia. Najwygodniej odwiedzić go w ramach spaceru po Centro w ciągu dnia, gdy ulica jest dobrze widoczna i można spokojnie przeczytać inskrypcję.

Najczęstsze pytania

Czym jest stolperstein? To mosiężna tabliczka wmurowana w chodnik, upamiętniająca konkretną ofiarę nazizmu w miejscu, gdzie mieszkała przed deportacją.

Kim był Manuel Nieto Sainz? Mieszkańcem Madrytu, który po wojnie domowej wyemigrował do Francji, a w 1940 roku został deportowany do obozu Mauthausen-Gusen, gdzie zginął w styczniu 1942 roku.

Czy trzeba płacić za wstęp? Nie – to element przestrzeni publicznej, dostępny bezpłatnie przez całą dobę.

Czy w okolicy są inne stolpersteiny? Tak, w dzielnicy Centro znajduje się kilka takich kamieni poświęconych innym madryckim ofiarom deportacji do obozów niemieckich, w tym kamień Juana Antonia Garcíi przy tym samym adresie.