Stolperstein dedicated to Juan Antonio García Acero

Stolperstein poświęcony Juanowi Antoniowi Garcíi Acero to mosiężna „kostka pamięci” wmurowana w chodnik przy Calle de la Huerta del Bayo 5, w dzielnicy Embajadores (Lavapiés) w Madrycie. To jeden z kamieni honorujących mieszkańców stolicy Hiszpanii deportowanych do nazistowskich obozów koncentracyjnych podczas II wojny światowej.

Kogo przypomina ten kamień?

Juan Antonio García Acero był carabinero, czyli funkcjonariuszem hiszpańskiej straży granicznej. Podczas wojny domowej walczył po stronie republikańskiej i za zasługi wojenne awansował do stopnia porucznika. Był wdowcem i ojcem sześciu dzieci. Po klęsce Republiki w 1939 roku musiał opuścić Hiszpanię i uciekł do Francji, podobnie jak tysiące innych republikanów szukających schronienia po drugiej stronie granicy.

We Francji trafił w ręce Niemców. W 1940 roku został deportowany do obozu koncentracyjnego Mauthausen w Austrii, a w lutym 1941 roku przeniesiono go do podobozu Gusen. Zmarł tam w grudniu 1941 roku. Pod tym samym adresem, Huerta del Bayo 5, mieszkał również jego sąsiad Manuel Nieto Sainz, który zginął w tym samym obozie – ich historie splatają się w jednym miejscu pamięci.

Co to jest Stolperstein i dlaczego stoi właśnie tutaj?

Stolpersteine (dosłownie „kamienie, o które się potyka”) to międzynarodowy projekt artystyczny, w ramach którego przed ostatnim wolnym miejscem zamieszkania ofiary nazizmu układana jest niewielka, kwadratowa kostka z mosiężną płytką – o wymiarach około 9,6 na 9,6 centymetra. Na płytce znajduje się formuła „Tu żył/mieszkał” (hier wohnte), imię i nazwisko, dane o zesłaniu do obozu oraz miejsce i data śmierci lub wyzwolenia.

Kamień García Acero powstał w ramach akcji zorganizowanej 2 lipca 2021 roku w dzielnicy Centro, w trakcie której w chodnikach Lavapiés i Embajadores umieszczono 15 takich płytek, poświęconych mieszkańcom deportowanym do niemieckich obozów koncentracyjnych. Miejsce nie jest przypadkowe – kamienie kładzie się dokładnie przed budynkiem, w którym ofiara mieszkała, zanim została zmuszona do ucieczki lub aresztowana.

Jak dotrzeć i co warto wiedzieć przed wizytą?

Kamień znajduje się na chodniku Calle de la Huerta del Bayo, w samym centrum Lavapiés – jednej z najbardziej wielokulturowych i tętniących życiem dzielnic Madrytu, świetnie skomunikowanej metrem (stacje Lavapiés i Embajadores) oraz autobusami. To miejsce bez godzin otwarcia i biletów – kostka jest częścią chodnika, dostępna dla przechodniów przez całą dobę.

Odwiedzając kamień, warto zwolnić i przeczytać inskrypcję – to jedyny sposób, by dowiedzieć się historii osoby, która tu mieszkała. W okolicy znajdują się kolejne Stolpersteine, dlatego dobrym pomysłem jest zaplanowanie krótkiego spaceru pamięci po Lavapiés i Embajadores, łączącego kilka takich punktów.

Dlaczego warto się zatrzymać przy tym kamieniu?

Stolpersteine nie są typową atrakcją turystyczną – to forma pamięci lokalnej, która przywraca imię i twarz ofiarom często anonimowo wymienianym w podręcznikach historii. Zatrzymanie się na chwilę przy kamieniu García Acero to sposób, by skonfrontować się z konkretnym, ludzkim wymiarem represji frankistowskich i nazistowskich – z losem wdowca i ojca sześciu dzieci, który za wierność Republice zapłacił życiem daleko od domu.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kamień? Na chodniku przy Calle de la Huerta del Bayo 5, w dzielnicy Embajadores (Lavapiés), w centrum Madrytu.

Kim był Juan Antonio García Acero? Carabinero i porucznik wojska republikańskiego, wdowiec i ojciec sześciu dzieci, deportowany w 1940 roku do Mauthausen, a następnie do Gusen, gdzie zginął w grudniu 1941 roku.

Czy trzeba kupować bilet lub umawiać wizytę? Nie – kamień jest częścią chodnika i można go zobaczyć w każdej chwili, bez opłat.

Czy w okolicy są inne podobne kamienie pamięci? Tak, w dzielnicach Lavapiés i Embajadores znajduje się kilkanaście Stolpersteine, ułożonych w ramach tej samej inicjatywy pamięci z 2021 roku.