Stolperstein dedicated to Eugenio Charlán Rey

Stolperstein poświęcony Eugenio Charlánowi Rey to niewielki mosiężny kamień pamięci wmurowany w chodnik przy Calle del Ferrocarril 35 w Madrycie. Upamiętnia mieszkańca tej kamienicy, który podczas II wojny światowej trafił do systemu obozów nazistowskich Niemiec, a jego historia jest jedną z wielu podobnych związanych z hiszpańskimi republikanami wygnanymi po wojnie domowej.

Kim był Eugenio Charlán Rey?

Eugenio Charlán Rey urodził się w 1911 roku. Musiał opuścić Hiszpanię w czasie hiszpańskiej wojny domowej, podczas gdy reszta jego rodziny pozostała w Madrycie, właśnie przy Calle del Ferrocarril 35 — adresie, pod którym dziś leży poświęcony mu kamień. Po ucieczce do Francji trafił do obozu jenieckiego Stalag Fallingbostel. W 1941 roku został deportowany do Mauthausen-Schwechat, podobozu kompleksu obozu koncentracyjnego Mauthausen w Austrii. Z dostępnych informacji wynika, że przeżył i doczekał wyzwolenia obozu. Kamień w jego imieniu położyli w grudniu 2023 roku jego krewni — Carmen, Enrique i Fernando, potomkowie rodzeństwa Eugenia.

Czym jest Stolperstein i jak go rozpoznać?

Stolperstein, czyli dosłownie „kamień, o który się potyka", to niewielka mosiężna płytka wmurowana w bruk lub chodnik na wysokości oryginalnego wejścia do budynku, w którym mieszkała dana osoba przed deportacją lub prześladowaniem. Projekt zapoczątkował niemiecki artysta Gunter Demnig — do tej pory na jego koncie jest ponad 75 tysięcy takich kamieni rozmieszczonych w ponad 20 krajach Europy, tworzących największy rozproszony pomnik świata. Na płytce znajdują się dane osoby: imię i nazwisko, rok urodzenia oraz krótki opis losów — miejsca internowania, deportacji i, jeśli to możliwe, dalszego losu. W Madrycie Stolpersteine upamiętniają przede wszystkim Hiszpanów deportowanych do obozów po klęsce Republiki i ucieczce do Francji, gdzie wielu z nich trafiło najpierw do niemieckiej niewoli jako żołnierze armii francuskiej, a następnie — jako bezpaństwowcy pozbawieni ochrony dyplomatycznej — do obozów koncentracyjnych.

Jak dotrzeć na miejsce?

Kamień znajduje się na chodniku przy Calle del Ferrocarril 35, w dzielnicy Arganzuela, na południe od centrum Madrytu, niedaleko dworca Atocha i parku Madrid Río. Najwygodniej dojechać metrem do stacji Palos de la Frontera (linia 3) lub Legazpi (linie 3 i 6) i przejść kilka minut pieszo. Okolica jest typowo mieszkalna, więc warto zachować spokój i uwagę wobec mieszkańców budynku. Kamień jest mały — ok. 10x10 cm — dlatego łatwo go przeoczyć; warto patrzeć pod nogi tuż przy progu budynku.

Kiedy przyjechać?

Miejsce jest dostępne przez cały rok i przez całą dobę, ponieważ znajduje się na ogólnodostępnym chodniku. Najlepsze światło do zrobienia zdjęcia płytki jest w godzinach porannych lub późnym popołudniem, kiedy słońce nie pada pionowo na bruk. Warto połączyć wizytę ze spacerem po innych Stolpersteine rozsianych po Madrycie — miasto prowadzi otwarty rejestr zainstalowanych kamieni, co pozwala zaplanować dłuższą trasę pamięci historycznej.

Najczęstsze pytania

Czy przy kamieniu jest jakaś tablica informacyjna? Nie — cała informacja mieści się na samej mosiężnej płytce. Szczegółowe biografie osób upamiętnionych publikowane są zwykle przez lokalne stowarzyszenia zajmujące się projektem Stolpersteine w Madrycie.

Czy Eugenio Charlán Rey zginął w obozie? Z dostępnych źródeł wynika, że przeżył deportację i doczekał wyzwolenia, w przeciwieństwie do wielu innych osób upamiętnionych podobnymi kamieniami w Hiszpanii.

Czy wstęp jest płatny? Nie, kamień znajduje się w przestrzeni publicznej i jest dostępny bezpłatnie przez cały czas.

Czy warto zwiedzać z przewodnikiem? Tak, jeśli interesuje was historia hiszpańskich republikanów deportowanych do obozów nazistowskich — lokalne stowarzyszenia i przewodnicy miejscy organizują trasy tematyczne łączące kilka Stolpersteine w Madrycie w jedną spójną opowieść.