Statue of John of Nepomuk nearby the mill in Telč

Socha svatého Jana Nepomuckého u mlýna stoi w dzielnicy Podolí w Telczu, w kraju vysočińskim we wschodnich Czechach – z dala od reprezentacyjnego rynku i zamku, które przyciągają większość odwiedzających to miasto. To kamienna figura barokowa z 1768 roku, wpisana na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej (numer rejestru 15358/7-5309).

Gdzie dokładnie stoi ta figura?

Podolí to spokojna, częściowo zabudowana część Telcza, leżąca poza obrębem historycznego centrum wpisanego na listę UNESCO. Figura znajduje się tu przy dawnym młynie, w miejscu typowym dla tego rodzaju kapliczek przydrożnych – w pobliżu wody i zabudowań gospodarczych, a nie na centralnym placu miejskim. Współrzędne miejsca to 49,1746 N, 15,4613 E, co pozwala łatwo je zlokalizować na mapie i dotrzeć tu spacerem lub rowerem od strony centrum miasta.

Dlaczego figury Jana Nepomuckiego stawiano właśnie przy młynach?

Jan Nepomucki, czeski duchowny żyjący w XIV wieku, według tradycji został utopiony w rzece Wełtawie na rozkaz króla Wacława IV i z czasem stał się patronem chroniącym przed powodzią, utonięciem i nieszczęściami związanymi z wodą. To właśnie dlatego jego wizerunki tak często pojawiają się w Czechach i na Morawach przy mostach, groblach, stawach i młynach – miejscach, gdzie codzienna praca i życie mieszkańców były ściśle związane z ryzykiem powodzi czy wypadku na wodzie. Figura z Podolí wpisuje się w ten sam schemat: młynarze i mieszkańcy pobliskich zabudowań stawiali takie kapliczki, prosząc świętego o opiekę nad swoim miejscem pracy i domem.

Co wiadomo o samej figurze?

Rzeźba pochodzi z 1768 roku, a więc z okresu, gdy w Czechach i na Morawach powstawało najwięcej przydrożnych figur barokowych – ten styl i moda utrzymywały się przez większą część XVIII wieku. Kamienna postać świętego, podobnie jak setki innych zachowanych do dziś w regionie, przedstawia go w typowym stroju kanonickim. Ze względu na status zabytku kultury, figura podlega ochronie konserwatorską, co ma zapewnić jej zachowanie dla kolejnych pokoleń, mimo że stoi w miejscu mniej uczęszczanym niż zabytki centrum Telcza.

Jak połączyć wizytę z resztą Telcza?

Podolí leży w rozsądnej odległości spacerowej od słynnego renesansowego rynku Telcza i zamku Telč, więc figurę najwygodniej odwiedzić przy okazji dłuższego spaceru po mieście, jako uzupełnienie głównej trasy turystycznej. To dobra opcja dla osób, które już widziały rynek i zamek i szukają mniej oczywistego punktu na mapie miasta – miejsca, które pokazuje inną, bardziej lokalną stronę Telcza, związaną z dawną gospodarką wodną i młynarską.

Kiedy najlepiej się tu wybrać?

Ponieważ jest to obiekt plenerowy, stojący pod otwartym niebem, najlepiej odwiedzić go wiosną lub latem, gdy dłuższe dni i lepsza pogoda sprzyjają dłuższym spacerom poza centrum miasta. Jesienią okolica bywa spokojniejsza i mniej zatłoczona, co również może być zaletą dla osób szukających kameralnego zwiedzania.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się ta figura Jana Nepomuckiego? W dzielnicy Podolí w Telczu, przy dawnym młynie, poza historycznym centrum miasta wpisanym na listę UNESCO.

Kiedy powstała figura? W 1768 roku, w okresie, gdy w Czechach i na Morawach powszechnie stawiano barokowe figury przydrożne.

Dlaczego figurę postawiono akurat przy młynie? Jan Nepomucki jest tradycyjnie patronem chroniącym przed powodzią i utonięciem, dlatego jego wizerunki często stawiano przy wodzie – mostach, stawach, groblach i młynach.

Czy figura jest zabytkiem chronionym? Tak, jest wpisana na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej pod numerem 15358/7-5309.

Czy warto łączyć wizytę z zamkiem i rynkiem w Telczu? Tak, Podolí leży w spacerowej odległości od centrum, więc figurę można odwiedzić przy okazji dłuższego zwiedzania miasta.