Statue of Jan Perner in Pardubice

Pomnik Jana Pernera to bronzowa rzeźba stojąca przed budynkiem dworca głównego w Pardubicach, upamiętniająca czeskiego inżyniera, który stał u początków kolei na ziemiach czeskich i którego imię do dziś nosi plac przed pardubickim nádražím.

Gdzie stoi pomnik?

Rzeźba znajduje się na náměstí Jana Pernera, bezpośrednio przed dworcem kolejowym w dzielnicy Zelené Předměstí, w obwodzie miejskim Pardubice I. To miejsce nieprzypadkowe – Perner był człowiekiem, dzięki któremu Pardubice w ogóle stały się węzłem kolejowym, więc jego pomnik stoi dokładnie tam, gdzie codziennie przewijają się tysiące podróżnych.

Kto jest autorem pomnika i kiedy powstał?

Autorem rzeźby jest akademicki rzeźbiarz Jaroslav Brož, urodzony w Pardubicach. Uroczyste odsłonięcie – z przecięciem wstęgi – odbyło się 27 czerwca 2017 roku. Instalacja pomnika była częścią szeroko zakrojonej przebudowy pardubickiego przednádraží (placu przeddworcowego), w ramach której powstał zintegrowany węzeł przesiadkowy łączący kolej z komunikacją miejską i autobusową.

Jak wygląda rzeźba?

Monument wykonano z brązu, w stylistyce bez wyraźnych, jednoznacznych odniesień do konkretnego nurtu rzeźbiarskiego – Brož skupił się na realistycznym, portretowym ujęciu postaci inżyniera. Rzeźba stoi na widocznym, otwartym placu, tak by była dostrzegalna zarówno dla wysiadających z pociągów, jak i dla osób przemieszczających się między dworcem a centrum miasta.

Kim był Jan Perner?

Jan Perner (1815–1845) był czeskim inżynierem budowy dróg i kolei, jednym z pionierów kolejnictwa na ziemiach czeskich w pierwszej połowie XIX wieku. Kierował budową jednej z najważniejszych ówczesnych linii kolejowych łączących Ołomuniec z Pragą, przebiegającej właśnie przez Pardubice – to dzięki tej inwestycji miasto zyskało strategiczne połączenie kolejowe, które na trwałe ukształtowało jego rozwój jako węzła transportowego. Perner zmarł młodo, w wieku zaledwie trzydziestu lat, w wyniku wypadku związanego z pracami budowlanymi przy kolei. Jego przedwczesna śmierć nie zmieniła jednak faktu, że pozostał w pamięci jako jedna z kluczowych postaci czeskiej inżynierii kolejowej XIX wieku.

Dlaczego pomnik stoi akurat w Pardubicach?

Związek Pernera z miastem nie jest przypadkowy ani symboliczny – to właśnie jego praca inżynierska bezpośrednio doprowadziła do tego, że Pardubice stały się ważnym punktem na mapie kolejowej Czech. Nazwa placu przed dworcem – náměstí Jana Pernera – funkcjonowała zresztą już wcześniej, a odsłonięcie pomnika w 2017 roku było naturalnym uzupełnieniem tego upamiętnienia o fizyczny, widoczny akcent w przestrzeni miejskiej, zbiegające się w czasie z modernizacją całego węzła transportowego.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Pomnik jest łatwo dostępny – wystarczy wyjść z budynku dworca głównego w Pardubicach, by od razu go zobaczyć. To dobry punkt orientacyjny dla podróżnych korzystających z kolei, a przy okazji krótka lekcja historii lokalnego transportu. Warto pamiętać, że w mieście istnieje też wcześniejsza forma upamiętnienia Pernera w postaci popiersia, powstałego niezależnie od tej bronzowej rzeźby z 2017 roku – przy poszukiwaniu konkretnie tego pomnika najlepiej kierować się adresem náměstí Jana Pernera przy dworcu.

Najczęstsze pytania

Kim był Jan Perner? Czeskim inżynierem kolejowym (1815–1845), który kierował budową linii kolejowej łączącej Ołomuniec z Pragą przez Pardubice i zginął w wypadku podczas prac budowlanych.

Gdzie dokładnie stoi pomnik? Na náměstí Jana Pernera, bezpośrednio przed budynkiem dworca głównego w Pardubicach.

Kto jest autorem rzeźby? Akademicki rzeźbiarz Jaroslav Brož, rodowity pardubiczanin.

Kiedy odsłonięto pomnik? 27 czerwca 2017 roku, w ramach przebudowy pardubickiego przednádraží.

Z czego wykonano pomnik? Z brązu.

Dlaczego pomnik stoi właśnie przy dworcu? Bo to dzięki pracy inżynierskiej Pernera Pardubice zyskały połączenie kolejowe, które ukształtowało miasto jako węzeł transportowy.