Pomník obětem první a druhé světové války Pěsti a květy v Pardubicích

Pomnik ofiar I i II wojny światowej "Pięści i kwiaty" stoi w Pardubicach, na wschodnim skraju miasta, tuż za mostem Wonki (Wonkův most), w miejscu gdzie droga od mostu łączy się z dzielnicą Polabiny II. To niewielki, ale wyrazisty zespół rzeźbiarski z piaskowca, który od kilkudziesięciu lat przypomina mieszkańcom i przechodniom o ofiarach obu wojen światowych.

Gdzie dokładnie stoi pomnik?

Pomnik znajduje się na otwartej przestrzeni miejskiej po wschodniej stronie Pardubic, w sąsiedztwie mostu Wonki, blisko granicy dzielnicy Polabiny II. W okolicy, po tej samej stronie rzeki, działa też letnie kino oraz plac zabaw, więc obiekt mija się często przy spacerze wzdłuż Łaby albo w drodze na osiedle. Współrzędne geograficzne to w przybliżeniu 50.0439N, 15.7654E — pomnik da się więc łatwo zlokalizować na mapie i dotrzeć na miejsce pieszo lub rowerem.

Kto zaprojektował pomnik i kiedy powstał?

Autorami rzeźbiarskiej części pomnika są Dobromil Zahradník (1925–1991) oraz František Pleskot, natomiast za stronę architektoniczną odpowiadał Květoslav Vaněk, urodzony w 1924 roku. Powstanie dzieła datuje się na lata 70. XX wieku, przy czym jedno ze źródeł katalogowych wskazuje konkretnie rok 1979 jako moment odsłonięcia. Twórcy wykonali pomnik z piaskowca — materiału trwałego, ale pozwalającego na wyraziste, rzeźbiarskie modelowanie brył.

Co upamiętnia pomnik i skąd jego nazwa?

Pomnik został poświęcony ofiarom I i II wojny światowej — to jego oficjalne, katalogowe przeznaczenie. Potoczna nazwa "Pięści i kwiaty" nawiązuje do samej formy dzieła: zestawienia dwóch brył o odmiennym, kontrastowym charakterze, co typowo dla powojennej rzeźby komemoratywnej łączy motyw siły i oporu (pięść) z motywem żałoby i pamięci (kwiat). Dostępne źródła nie podają jednak oficjalnego opisu autorskiego wyjaśniającego symbolikę słowo w słowo, dlatego warto traktować tę interpretację jako odczytanie formy, a nie cytat z inskrypcji.

Jak wygląda pomnik?

Kompozycja składa się z dwóch osobnych brył kamiennych. Pierwsza, większa, ma około 235 cm wysokości, 105 cm szerokości i 100 cm głębokości. Druga jest nieco niższa i smuklejsza — mierzy około 170 cm wysokości, 95 cm szerokości i 100 cm głębokości. Obie bryły wykonano z piaskowca i ustawiono w bliskiej odległości od siebie, tak by tworzyły spójny zespół widoczny z drogi prowadzącej od mostu. Według dokumentacji konserwatorskiej z 2016 roku obiekt znajdował się wtedy w dobrym stanie i nadal stoi w przestrzeni publicznej, nie został przeniesiony ani usunięty.

Czy warto zobaczyć ten pomnik podczas wizyty w Pardubicach?

Dla turysty szukającego typowych zabytków Pardubic — zamku, Zielonej Bramy czy rynku — pomnik "Pięści i kwiaty" nie jest głównym punktem programu, ale stanowi ciekawy przystanek dla osób spacerujących wzdłuż Łaby w stronę Polabin. To też dobry przykład powojennej rzeźby komemoratywnej w przestrzeni publicznej czeskiego miasta, wartej kilku minut uwagi przy okazji dłuższego spaceru.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał pomnik "Pięści i kwiaty" w Pardubicach? W latach 70. XX wieku; jedno ze źródeł podaje konkretnie rok 1979.

Kto jest autorem pomnika? Rzeźbiarze Dobromil Zahradník i František Pleskot, architektura: Květoslav Vaněk.

Z jakiego materiału wykonano pomnik? Z piaskowca.

Gdzie dokładnie stoi pomnik? Za mostem Wonki w Pardubicach, przy drodze łączącej most z dzielnicą Polabiny II.

Co upamiętnia pomnik? Ofiary I i II wojny światowej.

Czy pomnik jest łatwo dostępny dla turystów? Tak, stoi w otwartej przestrzeni miejskiej, blisko letniego kina i placu zabaw, dostępny pieszo lub rowerem.