Statue of Comenius in Hořice

Pomnik Jana Amosa Komeńskiego w Hořicích to kamienny monument poświęcony jednemu z najsłynniejszych Czechów w historii — pedagogowi, filozofowi i teologowi znanemu jako „nauczyciel narodów". Stoi w mieście, które od pokoleń słynie z kamieniarstwa i rzeźby w granicie, co nadaje temu upamiętnieniu szczególny, lokalny wymiar.

Gdzie stoi pomnik?

Monument znajduje się przy ulicy Komenského w Hořicích, w rejonie skrzyżowania z ulicą Husova — a więc w części miasta, która nosi imię upamiętnionego tu myśliciela. W bliskim sąsiedztwie stoi też brązowa rzeźba „Muž práce" („Człowiek pracy") dłuta Ladislava Šalouna z 1908 roku, jeden z rozpoznawalnych symboli Hořic. Oba obiekty tworzą razem niewielki, ale znaczący zespół pomników w tej części miasta, chętnie odwiedzany przez turystów spacerujących po centrum.

Kiedy powstał pomnik?

Pomnik Komeńskiego w Hořicích odsłonięto uroczyście w 1892 roku. To okres, w którym w wielu czeskich miastach stawiano podobne monumenty — rocznice związane z postacią Komeńskiego były w XIX wieku ważnym elementem czeskiego odrodzenia narodowego, a stawianie mu pomników stanowiło wyraz dumy z własnej historii i kultury w czasach, gdy ziemie czeskie wchodziły w skład monarchii austro-węgierskiej.

Kim był Jan Amos Komeński?

Jan Amos Komeński (Comenius) żył w XVII wieku i pozostaje jedną z najważniejszych postaci w dziejach europejskiej pedagogiki. Był czeskim filozofem, teologiem i pedagogiem, autorem nowatorskich jak na swoje czasy koncepcji nauczania — w tym idei kształcenia dostępnego dla wszystkich, niezależnie od pochodzenia czy płci. Za swój wkład w rozwój myśli pedagogicznej zyskał przydomek „nauczyciel narodów" (łac. Doctor Gentium), pod którym jest wspominany do dziś nie tylko w Czechach, ale i w wielu krajach Europy, gdzie jego dzieła miały wpływ na kształt nowoczesnej szkoły.

Dlaczego akurat w Hořicích?

Hořice to miasto w Podkrkonoší, znane w całych Czechach jako ośrodek kamieniarstwa i rzeźby w granicie — działa tu m.in. szkoła kamieniarsko-rzeźbiarska, a lokalni rzemieślnicy od dziesięcioleci tworzą pomniki trafiające do wielu miejscowości w regionie. W tym samym mieście stoi też pomnik Jana Žižki, co pokazuje, jak silnie tradycja upamiętniania wybitnych postaci czeskiej historii wpisała się w tożsamość Hořic. Stawianie pomnika Komeńskiemu w mieście o takiej reputacji kamieniarskiej miało więc dodatkowy, symboliczny wymiar — łączyło hołd dla wybitnego rodaka z lokalnym rzemiosłem, które to upamiętnienie mogło fizycznie wykonać.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Spacerując ulicami Komenského i Husova, warto zwrócić uwagę na charakter zabudowy tej części Hořic oraz na wspomnianą rzeźbę „Muž práce" — oba obiekty tworzą razem niewielką trasę spacerową poświęconą lokalnej historii i sztuce. Hořice jako całość zasługują na dłuższy spacer: miasto regularnie gości plenery rzeźbiarskie, a ich efekty w postaci kamiennych realizacji można spotkać w wielu miejscach w przestrzeni publicznej.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi pomnik Komeńskiego w Hořicích? Przy ulicy Komenského, w okolicy skrzyżowania z ulicą Husova, niedaleko rzeźby „Muž práce" Ladislava Šalouna.

Kiedy odsłonięto pomnik? Uroczyste odsłonięcie miało miejsce w 1892 roku.

Kim był Jan Amos Komeński? Czeskim pedagogiem, filozofem i teologiem z XVII wieku, nazywanym „nauczycielem narodów" za wkład w rozwój nowoczesnej myśli pedagogicznej.

Dlaczego Hořice słyną z pomników i rzeźb? Miasto od pokoleń jest ośrodkiem kamieniarstwa i rzeźby w granicie, z lokalną szkołą kamieniarsko-rzeźbiarską i tradycją tworzenia monumentów dla całego regionu.

Czy w pobliżu są inne upamiętnienia wartych zobaczenia postaci? Tak — w Hořicích stoi też pomnik Jana Žižki, a w bliskim sąsiedztwie pomnika Komeńskiego znajduje się rzeźba „Muž práce" z 1908 roku.