Socha Muž práce

Socha „Muž práce" to brązowy pomnik dłuta Ladislava Šalouna z 1908 roku, stojący w niewielkim parku w Hořicích, mieście od pokoleń kojarzonym z kamieniarstwem i rzeźbą w granicie. Rzeźba przedstawia robotnika i jest jednym z rozpoznawalnych symboli miasta.

Gdzie stoi rzeźba?

„Muž práce" znajduje się w rejonie skrzyżowania ulic Komenského i Husova w Hořicích, tuż obok pomnika Jana Amosa Komeńskiego z 1892 roku. Oba obiekty tworzą razem niewielki, ale znaczący zespół pomników w tej części miasta — chętnie odwiedzany przez turystów spacerujących po centrum. W bliskim sąsiedztwie, w tym samym niewielkim parku, stoi też rzeźba „Kristus v zahradě Getsemanské" („Chrystus w Ogrójcu"), co czyni to miejsce małą, spacerową trasą poświęconą lokalnej sztuce i historii.

Kto stworzył pomnik i kiedy powstał?

Autorem rzeźby jest Ladislav Šaloun (1870–1946), jeden z najważniejszych czeskich rzeźbiarzy przełomu XIX i XX wieku, twórca m.in. słynnego pomnika Jana Husa na praskim Rynku Staromiejskim. „Muž práce" ukończył w 1908 roku, pierwotnie nadając dziełu tytuł „Ze dne ke dni" („Z dnia na dzień"). Model do rzeźby — kamieniarz — pozował Šalounowi, pracując na ulicy pod oknami jego pracowni na praskich Winohradach, co nadało dziełu wyjątkowo autentyczny, obserwacyjny charakter.

Co przedstawia i symbolizuje rzeźba?

Pomnik przedstawia robotnika i symbolizuje trud fizycznej pracy w kamieniołomach — temat bliski Hořicom, mieście, którego gospodarka i tożsamość od dziesięcioleci opierają się na wydobyciu i obróbce granitu. Działa tu m.in. szkoła kamieniarsko-rzeźbiarska, a lokalni rzemieślnicy tworzyli i tworzą pomniki trafiające do wielu miejscowości w regionie. Umieszczenie w tak specyficznym mieście rzeźby poświęconej właśnie pracy fizycznej w kamieniu miało więc dodatkowy, symboliczny wymiar — było hołdem złożonym miejscowym rzemieślnikom przez artystę, który doceniał ich rzemiosło i talent.

Dlaczego to jeden z symboli Hořic?

„Muž práce" wymieniany jest obok innych znanych dzieł Ladislava Šalouna związanych z Hořicami jako jeden z rozpoznawalnych symboli miasta. Sam Šaloun upodobał sobie Hořice i wielokrotnie z nimi współpracował — to tutaj powstawały realizacje w lokalnym granicie, docenianym w całych Czechach za jakość i trwałość. Obok „Muže práce" do najbardziej znanych hořickich rzeźb należy figura Krakonosza w Smetanowych Sadach, „niemal żywa" postać trzymająca w dłoni dzieci, chętnie odwiedzana przez rodziny z dziećmi.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Spacerując ulicami Komenského i Husova, warto połączyć odwiedziny przy „Mužu práce" z obejrzeniem pomnika Komeńskiego oraz rzeźby „Kristus v zahradě Getsemanské" — wszystkie trzy obiekty leżą w bezpośrednim sąsiedztwie i tworzą razem kompaktową trasę spacerową. Hořice jako całość zasługują na dłuższy spacer: miasto regularnie gości plenery rzeźbiarskie, a ich efekty w postaci kamiennych realizacji można spotkać w wielu miejscach w przestrzeni publicznej.

Najczęstsze pytania

Kto jest autorem rzeźby „Muž práce"? Ladislav Šaloun, czeski rzeźbiarz znany m.in. z pomnika Jana Husa w Pradze, ukończył ją w 1908 roku.

Gdzie dokładnie stoi rzeźba? W niewielkim parku przy skrzyżowaniu ulic Komenského i Husova w Hořicích, obok pomnika Jana Amosa Komeńskiego.

Co przedstawia rzeźba? Robotnika — symbolizuje trud fizycznej pracy, w tym pracy kamieniarzy, dla których Hořice od pokoleń są ważnym ośrodkiem rzemiosła.

Jak brzmiał pierwotny tytuł rzeźby? „Ze dne ke dni" („Z dnia na dzień") — Šaloun zmienił go później na „Muž práce".

Czy w pobliżu są inne warte zobaczenia rzeźby lub pomniki? Tak — obok stoi pomnik Komeńskiego z 1892 roku oraz rzeźba „Kristus v zahradě Getsemanské", a w Smetanowych Sadach w Hořicích można zobaczyć rzeźbę Krakonosza.