Jan Hus Memorial

Pomnik mistra Jana Husa w Hořicach to jedenastometrowy monument z lokalnego piaskowca, stojący przed budynkiem dawnej akademii handlowej w tym niewielkim mieście na Podkrkonoszu, znanym przede wszystkim z tradycji kamieniarskiej i rzeźbiarskiej. Choć nosi to samo imię co słynny pomnik na Rynku Staromiejskim w Pradze, jest odrębnym dziełem – zaprojektowanym przez tego samego rzeźbiarza, ale wykonanym w zupełnie innym miejscu i przez innego wykonawcę.

Kto zaprojektował pomnik?

Autorem projektu jest Ladislav Šaloun (1870–1946), jeden z najbardziej rozpoznawalnych czeskich rzeźbiarzy przełomu XIX i XX wieku, twórca m.in. wspomnianego monumentu ku czci Jana Husa w Pradze. Model hořickiego pomnika ukończył w 1911 roku – to właśnie na podstawie tego projektu miasto zdecydowało się na budowę własnego upamiętnienia reformatora religijnego.

Kiedy powstał i kto go wykonał?

Kamień węgielny pod budowę położono w 1912 roku, a samą realizację w kamieniu powierzono miejscowemu rzeźbiarzowi Františkowi Vejsowi (1871–1951), który pracował według modelu Šalouna. Uroczyste odsłonięcie pomnika odbyło się 5 lipca 1914 roku – w symbolicznym dniu związanym z rocznicą śmierci Jana Husa.

Z czego wykonano pomnik?

Monument wyrzeźbiono w piaskowcu hořickim, wydobywanym w pobliskim kamieniołomie w Podhorním Újezdě – surowcu, z którego od dziesięcioleci korzystali miejscowi kamieniarze i rzeźbiarze. Całość mierzy jedenaście metrów wysokości, co czyni ją jednym z większych pomników w regionie.

Dlaczego Hořice mają własny pomnik Husa?

Miasto od lat 80. XIX wieku było ośrodkiem szkolnictwa kamieniarsko-rzeźbiarskiego, co przełożyło się na powstanie wielu wartościowych rzeźb w przestrzeni publicznej Hořic i okolicy. Postawienie monumentalnego pomnika Husa – zaprojektowanego przez tego samego artystę, który stworzył słynny praski pomnik na Rynku Staromiejskim – było naturalnym nawiązaniem do tej tradycji: lokalni rzemieślnicy mogli wykazać się umiejętnościami przy realizacji dzieła uznanego twórcy, korzystając przy tym z kamienia wydobywanego tuż za miastem.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy?

W pobliżu, przed budynkiem miejscowej szkoły sochařsko-kamenickiej (rzeźbiarsko-kamieniarskiej), stoją inne godne uwagi rzeźby powiązane z tą samą tradycją artystyczną – między innymi kompozycja „Mrtvý Ábel" oraz „Probuzení" Jana Štursy. W mieście znajduje się też pomnik Jana Amosa Komenského dłuta Pavla Jiříčka z 1892 roku. To razem tworzy niewielki, ale spójny szlak rzeźb wartych zobaczenia podczas spaceru po Hořicach.

Czy to ten sam pomnik co w Pradze?

Nie – to częste nieporozumienie. Słynny, znacznie większy pomnik Jana Husa na Rynku Staromiejskim w Pradze, przedstawiający husyckich wojowników i wygnanych protestantów, to odrębne dzieło tego samego autora, odsłonięte w 1915 roku, rok po wersji hořickiej. Pomnik w Hořicach powstał niezależnie, jako lokalna realizacja projektu Šalouna wykonana w miejscowym kamieniu przez miejscowego rzemieślnika.

Najczęstsze pytania

Kto zaprojektował pomnik Jana Husa w Hořicach? Ladislav Šaloun, autor również praskiego pomnika Husa na Rynku Staromiejskim – model hořickiej wersji ukończył w 1911 roku.

Kiedy odsłonięto pomnik? 5 lipca 1914 roku, po położeniu kamienia węgielnego w 1912 roku.

Kto wykonał rzeźbę w kamieniu? Miejscowy rzeźbiarz František Vejs (1871–1951), pracujący według modelu Šalouna.

Z jakiego materiału wykonano pomnik i jak jest wysoki? Z piaskowca hořickiego z kamieniołomu w Podhorním Újezdě, całość mierzy jedenaście metrów.

Czy to ten sam pomnik co w Pradze na Rynku Staromiejskim? Nie – to inne, mniejsze dzieło tego samego rzeźbiarza, zrealizowane w Hořicach przez lokalnego rzemieślnika.

Gdzie stoi pomnik? Przed budynkiem dawnej akademii handlowej w Hořicach, w regionie Podkrkonoszu.