St. Stephen's Church

St. Stephen's Church (kościół św. Szczepana) to gotycki kościół parafialny stojący przy ulicy Štěpánská na praskim Nowym Mieście (Praga 2). Świątynia powstała razem z samym Nowym Miastem — obie fundacje wiążą się z Karolem IV, który 3 marca 1348 roku wytyczył nową dzielnicę Pragi i zadbał, by miała własny kościół parafialny dla jej górnej części.

Kiedy powstał kościół i kto go zbudował?

Budowę prowadzono w latach 1351–1401, a kierował nią budowniczy znany ze źródeł pod imieniem Jerzy (Jiří). Wieżę zachodnią ukończono w 1401 roku, co oznacza, że do tego czasu cała bryła kościoła musiała już stać gotowa. Nowy kościół wzniesiono w sąsiedztwie starszej, romańskiej rotundy pod tym samym wezwaniem — to typowy dla średniowiecznej Pragi układ, w którym gotycka fundacja zastępowała skromniejszą budowlę sprzed lokacji miasta.

Jaką funkcję pełnił kościół w średniowiecznej Pradze?

Św. Szczepan był kościołem parafialnym dla górnej, południowej części Nowego Miasta — dla dolnej części tę rolę pełnił kościół św. Jindřicha (Henryka). Karol IV, znany kolekcjoner relikwii, sprowadził z Rzymu szczątki św. Szczepana i przekazał je właśnie tej świątyni, co uczyniło ją w średniowieczu celem pielgrzymek.

Jak wygląda architektura kościoła?

To trójnawowa gotycka bazylika sklepiona żebrowym sklepieniem krzyżowym, z wydłużonym prezbiterium i wieżą od strony zachodniej. Bryła zmieniała się jednak przez stulecia. W 1686 roku do południowej ściany nawy dobudowano tzw. kaplicę Kornelską, a w 1739 roku od strony północnej, przy zakrystii, powstała otwarta kaplica Branbergerska — obie w duchu barokowym, kontrastującym z gotycką konstrukcją korpusu.

Największą zmianę wygląd kościoła przeszedł w XIX wieku, gdy prace regotyzacyjne poprowadził architekt Josef Mocker, twórca neogotyckich rekonstrukcji wielu praskich zabytków. Prace ukończono w 1879 roku — dodano wówczas neogotycki przedsionek wejściowy, nowy maswerk okienny oraz strzelistą, wieloiglicową iglicę wieży, która dziś nadaje kościołowi charakterystyczną sylwetkę widoczną z ulicy Štěpánská.

Co można zobaczyć wewnątrz?

Wnętrze łączy elementy gotyckie z barokowym wyposażeniem. Zachował się cenny gotycki obraz tablicowy oraz szereg malowideł i rzeźb z różnych epok. Wśród barokowych elementów wyróżnia się nagrobek Matyáša Bernarda Brauna z 1738 roku — jednego z najpłodniejszych rzeźbiarzy czeskiego baroku, którego prace zdobią wiele praskich kościołów i pałaców.

Czy warto odwiedzić kościół św. Szczepana zwiedzając Pragę?

Kościół leży poza głównym szlakiem turystycznym wiodącym przez Stare Miasto i Hradczany, ale dla osób zainteresowanych średniowieczną historią Nowego Miasta i twórczością Josefa Mockera to miejsce warte nadłożenia drogi. Łączy w sobie karolińską fundację, barokowe naleciałości i XIX-wieczną regotyzację — trzy warstwy praskiej historii w jednej budowli.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się kościół św. Szczepana w Pradze? Przy ulicy Štěpánská, na Nowym Mieście, w dzielnicy Praga 2.

Kto ufundował kościół? Kościół powstał z fundacji Karola IV razem z założeniem Nowego Miasta 3 marca 1348 roku.

Kiedy zbudowano świątynię? Budowę prowadzono w latach 1351–1401, wieżę zachodnią ukończono w 1401 roku.

Czy kościół ma coś wspólnego z relikwiami św. Szczepana? Tak — Karol IV sprowadził z Rzymu szczątki św. Szczepana i przekazał je tej świątyni, co uczyniło ją miejscem pielgrzymek.

Kto przebudował kościół w XIX wieku? Prace regotyzacyjne, ukończone w 1879 roku, prowadził architekt Josef Mocker.

Co warto zobaczyć wewnątrz? Gotycki obraz tablicowy oraz barokowy nagrobek rzeźbiarza Matyáša Bernarda Brauna z 1738 roku.