Statue of John of Nepomuk in Spálená street, Prague

Socha świętego Jana Nepomucena przy ulicy Spálená to barokowa grupa rzeźbiarska osadzona w kubistycznej niszy w praskim Nowym Mieście. To jedno z niewielu miejsc w Pradze, gdzie osiemnastowieczna rzeźba sakralna spotyka się z awangardową architekturą początku XX wieku — połączenie, które samo w sobie robi wrażenie na spacerowiczach idących ulicą Spálená.

Gdzie dokładnie stoi socha?

Rzeźba znajduje się przy ulicy Spálená, w dzielnicy Nové Město (Nowe Miasto), jednej z historycznych części centrum Pragi. Współrzędne miejsca to 50.079433, 14.419728. To fragment miasta gęsto zabudowany kamienicami z przełomu XIX i XX wieku, więc łatwo minąć niszę ze świętym, nie zauważając jej — warto rozglądać się w górę fasad, nie tylko na wystawy sklepów.

Kim był Jan Nepomucen i dlaczego ma tu swój pomnik?

Jan Nepomucen to jeden z najczęściej przedstawianych świętych w rzeźbie środkowoeuropejskiej — kanonik praskiej katedry, którego śmierć w wodach Wełtawy w XIV wieku uczyniła patronem tajemnicy spowiedzi oraz ochrony przed powodzią i utonięciem. To dlatego jego figury tak często stają przy mostach, nad rzekami i przy studniach, a w samej Pradze doczekał się dziesiątek wizerunków rozsianych po mieście — socha przy Spálenej jest jedną z nich, choć nie znajduje się bezpośrednio nad wodą.

Skąd wzięła się kubistyczna nisza z 1913 roku?

Rzeźba stoi we wnęce architektonicznej wykonanej w stylu kubistycznym, pochodzącej z 1913 roku. To właśnie ta oprawa czyni miejsce nietypowym: Praga jest jedynym miastem na świecie, które rozwinęło kubizm jako styl architektoniczny na szeroką skalę, a barokowa figura osadzona w takiej ramie pokazuje, jak nowocześni architektorzy początku XX wieku potrafili przekomponować starszy element sakralny w zupełnie nowy kontekst urbanistyczny, zamiast go usuwać.

Kto wykonał figurę i kiedy powstała?

Na cokole rzeźby zachowała się inskrypcja fundacyjna trynitarzy, w której chronogram wskazuje rok 1717 jako datę powstania grupy rzeźbiarskiej. Autorstwo przypisuje się najczęściej Michałowi Janowi Józefowi Brokoffowi, przedstawicielowi rodziny rzeźbiarzy Brokoffów, znanej przede wszystkim z licznych figur zdobiących Most Karola. Taka atrybucja wpisuje sochę przy Spálenej w szerszy krąg praskiej rzeźby barokowej tworzonej przez ten sam warsztat.

Jak wyglądała historia renowacji pomnika?

Przez lata stan rzeźby się pogarszał, a szczególnie niepokojący był postument, którego zniszczenia w pewnym momencie uniemożliwiły dalsze odkładanie interwencji. Po zmianie w zarządzie miasta doszło do przekazania figury pod opiekę Galerii Miasta Stołecznego Pragi (Galerie hlavního města Prahy). Sochę Jana Nepomucena zdjęto razem z dwoma towarzyszącymi jej figurami aniołów i przewieziono do depozytu, gdzie trafiły w ręce konserwatorów. Po zakończeniu prac restauratorskich cała grupa rzeźbiarska wróciła na swoje pierwotne miejsce przy ulicy Spálená.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się socha świętego Jana Nepomucena przy Spálenej? Przy ulicy Spálená w praskim Nowym Mieście (Nové Město), pod współrzędnymi 50.079433, 14.419728.

Z jakiego materiału wykonana jest rzeźba? Grupa rzeźbiarska jest kamienna, w typie barokowej rzeźby sakralnej charakterystycznej dla praskich figur świętych z początku XVIII wieku.

Kto jest autorem sochy? Najczęściej przywoływanym autorem jest Michał Jan Józef Brokoff, członek rodziny rzeźbiarzy znanej z prac na Moście Karola.

Czy socha stoi w oryginalnym miejscu? Tak, po okresie, gdy była zdemontowana i poddana konserwacji w depozycie Galerii Miasta Stołecznego Pragi, wróciła na swoje historyczne miejsce przy Spálenej.

Co to za nisza, w której stoi rzeźba? To kubistyczna wnęka architektoniczna z 1913 roku — jeden z nielicznych przykładów połączenia barokowej rzeźby sakralnej z praską architekturą kubistyczną.