Church of Saint Catherine

Kościół św. Kateřiny Aleksandryjskiej to barokowa świątynia ukryta w zieleni jednego z parków praskiego Nowego Miasta, na wysokości ulicy Kateřinská, między Kateřinską, Viničną a Ke Karlovu. Dla wielu mieszkańców Pragi to miejsce zaskakująco mało znane — z ulicy widać właściwie tylko smukłą wieżę, sam kościół stoi w głębi ogrodu i nie rzuca się w oczy przechodniom.

Gdzie dokładnie szukać kościoła?

Kościół leży w części Nowego Miasta między placem Karlovo náměstí a stacją metra I. P. Pavlova, w sąsiedztwie kompleksu Ogólnej Kliniki Uniwersyteckiej (Všeobecná fakultní nemocnice) i jej oddziału neurologicznego. To właśnie bliskość szpitala i ogrodowe położenie sprawiają, że budynek bywa pomijany nawet przez osoby dobrze znające tę część miasta — trzeba wejść w boczną alejkę, żeby w ogóle go zobaczyć.

Jaka jest historia tego miejsca?

Fundatorem pierwotnego kościoła był cesarz Karol IV, który w połowie XIV wieku wzniósł tu świątynię dla żeńskiego klasztoru augustianek, poświęconą swojej patronce — świętej Katarzynie Aleksandryjskiej. Budowa gotyckiego kościoła i przyklasztornych zabudowań przypadła na lata 1355–1367 i była częścią szerszego programu zakładania nowych kościołów i klasztorów w rozbudowywanym wówczas Nowym Mieście. Od 1568 roku obiekt przeszedł pod opiekę męskiej gałęzi zakonu augustianów, a klasztor funkcjonował tu przez kolejne stulecia.

W XVIII wieku kompleks przeszedł gruntowną barokową przebudowę. Nowy klasztorny krużganek powstał w latach 1718–1730 według projektu Kryštofa Dientzenhofera, a sam kościół przebudowano w latach 1737–1741 na podstawie planów jego syna, Kiliána Ignáca Dientzenhofera — jednego z najważniejszych architektów czeskiego baroku. Z pierwotnej gotyckiej budowli ocalała właściwie tylko wieża, która do dziś wyróżnia się w panoramie tej części Nowego Miasta.

Co warto zobaczyć — wieża i bryła kościoła?

Charakterystyczna wieża ma około 51,3 metra wysokości i jest jednym z ważniejszych punktów orientacyjnych widocznych z wielu miejsc w tej części Pragi. Jej forma jest nietypowa: u podstawy jest czworoboczna, a wyżej przechodzi w kształt ośmioboczny. To właśnie za tę smukłą, wielokątną sylwetkę wieża bywa nazywana „praskim minaretem" — ze względu na podobieństwo do osmańskiej architektury minaretów, choć rzecz jasna nie ma to żadnego związku funkcjonalnego z islamem, a jedynie z formą architektoniczną.

Kto dziś korzysta z kościoła?

Od 2012 roku w kościele odprawiane są nabożeństwa prawosławne. Sam obiekt pozostaje więc czynnym miejscem kultu, choć ze względu na swoje ukryte, ogrodowe położenie odwiedzają go głównie osoby świadomie szukające tego miejsca, a nie przypadkowi turyści idący główną trasą turystyczną Nowego Miasta.

Najczęstsze pytania

Czy kościół jest łatwo dostępny z centrum Pragi? Leży w obrębie Nowego Miasta, między Karlovým náměstí a I. P. Pavlova, czyli w rejonie dobrze skomunikowanym z centrum, choć sam budynek trzeba znaleźć w głębi parku, poza głównymi ulicami.

Dlaczego wieżę nazywa się „praskim minaretem"? Ze względu na jej smukłą, wielokątną formę — czworoboczną u podstawy i ośmioboczną powyżej — która wizualnie przypomina minarety osmańskiej architektury.

Ile zachowało się z pierwotnej gotyckiej budowli? Praktycznie tylko wieża — reszta kościoła i klasztoru została przebudowana w stylu barokowym w XVIII wieku przez Kiliána Ignáca Dientzenhofera.

Jakiej wspólnocie religijnej służy kościół obecnie? Od 2012 roku odbywają się w nim nabożeństwa prawosławne.