St Clement Danes

St Clement Danes to kościół anglikański stojący na wysepce wśród ruchu ulicznego pośrodku Strandu w Londynie, tuż obok Royal Courts of Justice. Jest centralnym kościołem Królewskich Sił Powietrznych (RAF) i jednym z najbardziej poruszających miejsc w tej części miasta, gdzie barokowa architektura Wrena spotyka się z pamięcią o drugiej wojnie światowej.

Jaka jest historia St Clement Danes?

Według tradycji pierwszy kościół w tym miejscu założyli w IX wieku Duńczycy osiedleni w okolicy. Dawną budowlę zastąpił później kościół średniowieczny, a obecny zaprojektował Sir Christopher Wren; ukończono go w 1682 roku. To jeden z niewielu kościołów Wrena, który stoi pośrodku ruchliwej ulicy, a nie na cichym cmentarzu przykościelnym.

W maju 1941 roku, podczas Blitzu, bomby zapalające wypaliły wnętrze świątyni. Ocalały tylko mury i wieża. Ruiny przez lata stały opuszczone, aż w 1953 roku przejął je RAF. Po starannej odbudowie kościół został ponownie poświęcony w 1958 roku i otrzymał dzisiejszą rolę centralnego kościoła RAF.

Co zobaczyć w środku?

Najbardziej uderza posadzka. Ponad tysiąc odznak eskadr i jednostek RAF wycięto z walijskiego łupka i wmurowano w podłogę, więc dosłownie chodzi się po historii brytyjskiego lotnictwa. Zwróć uwagę na sztandary eskadr oraz Księgi Pamięci z nazwiskami lotników poległych na służbie. Są tu także pamiątkowe tablice poświęcone lotnictwu amerykańskiemu i polskiemu, co przypomina, ile narodów latało u boku RAF. Polscy turyści chętnie szukają właśnie tego upamiętnienia.

Co znajduje się przed kościołem?

Przed świątynią stoją pomniki dwóch dowódców RAF: Hugh Dowdinga, który kierował Dowództwem Myśliwskim w bitwie o Anglię, oraz Arthura Harrisa, szefa Dowództwa Bombowego. To dobre miejsce na zdjęcie, a wieża kościoła jest wygodnym punktem orientacyjnym podczas spaceru wzdłuż Strandu.

Czy to kościół z wierszyka „Oranges and Lemons”?

Tak. St Clement Danes tradycyjnie łączy się z angielską rymowanką „Oranges and Lemons” i jej wersem o dzwonach kościoła św. Klemensa. Dzwony grają melodie kilka razy dziennie, więc przy dobrym wyczuciu czasu można usłyszeć tę rymowankę.

Praktyczne wskazówki

• Najbliższe stacje metra to Temple, Embankment i Holborn.
• Godziny otwarcia różnią się w zależności od źródła i mogą się zmieniać z powodu nabożeństw i wydarzeń, dlatego sprawdź je przed wizytą. Zwykle kościół jest zamknięty w święta państwowe.
• Zwiedzanie zajmuje około 20–30 minut i łatwo połączyć je z Royal Courts of Justice, Somerset House i Covent Garden, wszystkimi w niewielkiej odległości pieszo.

Najczęstsze pytania

Kto zaprojektował St Clement Danes? Sir Christopher Wren, a budowę ukończono w 1682 roku.

Dlaczego kościół jest związany z RAF? Po zniszczeniach wojennych RAF przejął ruiny w 1953 roku, a odbudowany kościół został ponownie poświęcony w 1958 roku jako centralny kościół RAF.

Czy warto go odwiedzić? Tak, zwłaszcza jeśli interesuje cię historia Londynu, architektura lub dzieje wojny powietrznej. Wstęp jest zwykle bezpłatny, a datki są mile widziane.