Sovinec

Sovinec to jeden z największych zamków na Morawach — potężna warownia wznosząca się na stożkowatym wzgórzu w paśmie Nízký Jeseník, w gminie Jiříkov, w powiecie Bruntál w kraju morawsko-śląskim.

Kiedy i przez kogo powstał zamek?

Zamek wznieśli w latach 1329–1332 bracia Vok i Pavel z rodu Hrutoviců, by zaznaczyć granicę własnych posiadłości. W XV wieku, w czasach wojen husyckich, warownia stała się jednym z ważnych punktów oporu ruchu husyckiego na Morawach — jej położenie na wzgórzu i rozbudowane fortyfikacje sprawiały, że była trudna do zdobycia.

Jak zamek trafił w ręce Krzyżaków?

Po przegranej bitwie na Białej Górze ówczesny właściciel, Jan starszy Kobylka z Kobylí, musiał 18 stycznia 1623 roku zrzec zamek na rzecz Karola I z Liechtensteinu. Ten jeszcze w tym samym roku przekazał Sovinec zakonowi krzyżackiemu. Od tego momentu, aż do 1939 roku, zamek pozostawał w rękach Krzyżaków — ponad trzy stulecia nieprzerwanej własności jednego zakonu rycerskiego.

Dlaczego Sovinec przetrwał wojnę trzydziestoletnią w tak dobrym stanie?

Krzyżacy systematycznie wzmacniali obronność zamku, dodając kolejne bastiony i umocnienia. Dzięki temu Sovinec uważany jest za jeden z najlepiej zachowanych przykładów fortyfikacji z okresu wojny trzydziestoletniej w regionie. Mimo to warownia nie uniknęła walk — w 1626 roku zdobyły ją wojska duńskie, a w 1643 roku, po długim oblężeniu, także Szwedzi przełamali wzmocnioną obronę i zajęli zamek.

Co działo się z zamkiem w czasie II wojny światowej?

W 1939 roku, po zajęciu Czechosłowacji, nazistowskie władze skonfiskowały Sovinec Krzyżakom. Zamek zamieniono w miejsce odosobnienia dla francuskich jeńców wojennych i przeciwników politycznych reżimu, a nadzór nad obiektem sprawowała specjalna jednostka SS. Na początku maja 1945 roku, w niejasnych do końca okolicznościach, w zamku wybuchł pożar, który poważnie zniszczył zabudowania.

Jak wygląda zamek dzisiaj?

Odbudowę zniszczonych po pożarze fragmentów rozpoczęto w 1951 roku i prowadzono ją, z przerwami, przez kolejne dekady — do lat 90. XX wieku odrestaurowano m.in. kaplicę zamkową, wieżę strażniczą oraz kilka dziedzińców. Dziś Sovinec jest własnością państwa i udostępniony turystom w sezonie letnim. Po zamku prowadzą przewodnicy w strojach historycznych, a spacerując po dziedzińcach można obserwować, jak gotycki rdzeń budowli stopniowo rozrastał się przez epokę renesansu aż do form barokowych.

Co warto połączyć z wizytą w Sovincu?

Warto rozważyć bilet łączony obejmujący również zamek w Bruntálu oraz muzeum kosiarstwa w Karlovicach — wszystkie trzy obiekty leżą w tym samym regionie i dobrze się ze sobą uzupełniają jako całodniowa wycieczka po powiecie Bruntál.

Najczęstsze pytania

Kto zbudował zamek Sovinec i kiedy? Zamek powstał w latach 1329–1332 z inicjatywy braci Voka i Pavla z rodu Hrutoviców, jako oznaczenie granicy ich włości.

Jak długo zamek należał do Krzyżaków? Od 1623 do 1939 roku, czyli ponad trzysta szesnaście lat — to jeden z najdłuższych okresów nieprzerwanego władania jednym zamkiem przez zakon krzyżacki w regionie.

Czy zamek brał udział w walkach wojny trzydziestoletniej? Tak. Zdobywały go wojska duńskie w 1626 roku, a w 1643 roku, po ciężkim oblężeniu, także wojska szwedzkie, mimo rozbudowanych umocnień wzniesionych przez Krzyżaków.

Co stało się z zamkiem podczas II wojny światowej? Po konfiskacie przez władze nazistowskie służył jako miejsce odosobnienia francuskich jeńców i przeciwników politycznych pod nadzorem SS, a w maju 1945 roku spłonął w pożarze o niejasnych przyczynach.

Czy można obecnie zwiedzać zamek? Tak, Sovinec jest udostępniony turystom w sezonie letnim, z przewodnikami w strojach historycznych; warto połączyć wizytę z biletem łączonym na zamek w Bruntálu i muzeum kosiarstwa w Karlovicach.