Rysselendemolen, Ardooie

Rysselendemolen to zabytkowy młyn murowany stojący na skraju miejscowości Ardooie, w belgijskiej prowincji Flandria Zachodnia. Obiekt ma ponad dwieście pięćdziesiąt lat historii i należy do niewielkiej już grupy działających młynów wietrznych zachowanych w tym regionie.

Jak powstał ten młyn?

Historia miejsca sięga 1767 roku, kiedy to Frans David wzniósł tu drewniany młyn-koźlak. Zezwolenie na prowadzenie młyna olejowego uzyskał rok wcześniej, w grudniu 1766 roku. Przez pierwsze dekady obiekt służył więc głównie do tłoczenia oleju z nasion, choć z czasem zaczął pełnić także funkcję młyna zbożowego.

Dlaczego drewnianą konstrukcję zastąpiono murowaną?

W połowie XIX wieku, w 1855 roku, spadkobiercy ówczesnych właścicieli zdecydowali się na gruntowną przebudowę. W miejscu drewnianego koźlaka postawiono murowany młyn wieżowy typu bergmolen — konstrukcję trwalszą i lepiej dostosowaną do intensywnej pracy. Ta zmiana architektoniczna zadecydowała o dzisiejszym, charakterystycznym wyglądzie budowli: masywnej, ceglanej wieży zwieńczonej obracającą się czapą z zamontowanymi skrzydłami.

Jak zmieniali się właściciele i przeznaczenie młyna?

Na przestrzeni kolejnych dziesięcioleci młyn kilkukrotnie zmieniał właścicieli. Szczególnie intensywny okres pracy przypadł na czas po 1926 roku, kiedy produkcja znacząco wzrosła. Ostatnimi młynarzami prowadzącymi działalność byli rodziny Van Brabant i Monteyne — pod ich zarządem młyn funkcjonował aż do 1969 roku, kiedy to ostatecznie zaprzestano regularnego mielenia.

Kiedy młyn objęto ochroną konserwatorską?

Po latach przestoju władze doceniły wartość historyczną i architektoniczną obiektu. 16 lipca 1993 roku Rysselendemolen został wpisany do rejestru zabytków jako prawnie chroniony monument. Status ten otworzył drogę do starań o środki na jego ratowanie i przywrócenie mu dawnej świetności.

Na czym polegała renowacja młyna?

Prace konserwatorskie ruszyły na dobre od 1996 roku i objęły kompleksową odbudowę mechanizmu młyńskiego, konstrukcji czapy oraz skrzydeł. Proces renowacji był rozłożony na lata, a jego zwieńczeniem stało się 2014, gdy młyn odzyskał pełną sprawność techniczną. Od tego momentu Rysselendemolen jest ponownie zdolny do mielenia zboża — nie jako martwy eksponat, lecz działający zabytek techniki.

Co dziś można zobaczyć na miejscu?

Dziś młyn stanowi jeden z punktów krajobrazowych i historycznych Ardooie, przyciągający miłośników dziedzictwa przemysłowego oraz architektury wiejskiej Flandrii. Bryła budowli, z charakterystyczną drewnianą czapą i skrzydłami widocznymi z daleka, wyróżnia się na tle okolicznych pól.

Najczęstsze pytania

Czy młyn nadal działa? Tak, po renowacji zakończonej w 2014 roku Rysselendemolen jest ponownie zdolny do mielenia zboża.

Kiedy powstał pierwszy młyn na tym miejscu? W 1767 roku, jako drewniany koźlak wzniesiony przez Fransa Davida.

Dlaczego zmieniono konstrukcję młyna? W 1855 roku spadkobiercy zastąpili drewniany koźlak trwalszym, murowanym młynem wieżowym.

Od kiedy młyn jest zabytkiem? Od 16 lipca 1993 roku, kiedy formalnie objęto go ochroną konserwatorską.