Poelbergmolen

Poelbergmolen to drewniany wiatrak typu koźlak stojący na wzgórzu Poelberg w Tielt, we flamandzkiej prowincji Flandria Zachodnia. Młyn działa jako młyn zbożowy i jest jednym z charakterystycznych punktów orientacyjnych okolicy, widocznym z daleka dzięki położeniu na jednym z niewielu wzniesień w tym równinnym regionie Belgii.

Skąd wzięła się nazwa i lokalizacja?

Nazwa młyna pochodzi wprost od wzgórza Poelberg, na którym stoi, przy ulicy Woestijnbosstraat. Współrzędne obiektu to w przybliżeniu 50,98°N, 3,36°E, co umiejscawia go na północno-zachodnim skraju miasta Tielt. Okoliczne wzgórze i otaczające je lasy tworzą popularny teren spacerowy, a sam młyn stanowi naturalny cel wycieczek pieszych i rowerowych łączonych ze zwiedzaniem najbliższej okolicy.

Jak długa jest historia tego miejsca?

Wzmianki o wiatraku zbożowym na Poelbergu pojawiają się już w XVII wieku – konkretną datę 1668 podaje się jako moment, w którym młyn na wzgórzu był już znany, choć dokładny rok powstania obecnej konstrukcji pozostaje niepewny. Sugeruje się, że sam młyn mógł zostać wzniesiony między połową a końcem XVII stulecia. Ciekawostką jest data 1631 widniejąca na kole koronowym mechanizmu – wewnętrznym elemencie napędowym – choć eksperci zaznaczają, że ten żeliwny wałek mógł pierwotnie pochodzić z zupełnie innego młyna i zostać później wykorzystany ponownie.

Kto obsługiwał młyn przez wieki?

Od połowy XIX wieku młyn pozostawał w rękach jednej rodziny młynarskiej – Van Compernolle – która dzierżawiła go i prowadziła jako rzemieślniczy zakład przemiału zboża. Pieter Jan Van Compernolle przekazał zajęcie swoim synom, Emielowi i Benoniemu, a rodzinną tradycję kontynuował później Joseph Van Compernolle, uznawany za ostatniego zawodowego młynarza tego miejsca. Przez pokolenia to właśnie ta rodzina dbała o sprawność mechanizmu i codzienną pracę wiatraka.

Czy młyn przetrwał wojny?

Tak – Poelbergmolen ocalał zarówno podczas pierwszej, jak i drugiej wojny światowej, mimo że region Flandrii Zachodniej był areną intensywnych działań zbrojnych w obu konfliktach. Co godne uwagi, młyn kontynuował swoją pierwotną funkcję niemal do lat sześćdziesiątych XX wieku – mielenie zboża wyłącznie siłą wiatru trwało tu aż do 1964 roku, co czyni go jednym z dłużej działających tradycyjnych młynów w okolicy.

Co działo się z młynem po zaprzestaniu produkcji?

Po zakończeniu regularnej działalności młyn pozostawał własnością rodziny Mulle de Terschueren aż do 1980 roku. W tym czasie obiekt stopniowo popadał w stan technicznego zaniedbania. W 1980 roku rodzina sprzedała częściowo zniszczony młyn miastu Tielt, co otworzyło drogę do jego ratowania jako lokalnego dziedzictwa.

Jak wygląda młyn dzisiaj?

Miasto przeprowadziło gruntowną renowację w latach 1992–1993, przywracając mechanizmowi sprawność techniczną. Od tego czasu Poelbergmolen ponownie funkcjonuje jako czynny młyn – choć nie na zasadach komercyjnych, lecz dzięki pracy wolontariuszy-młynarzy, którzy dbają o utrzymanie tradycji mielenia zboża wiatrem. Dzięki temu odwiedzający mogą zobaczyć działający mechanizm młyński w ruchu, a nie tylko statyczną konstrukcję.

Najczęstsze pytania

Czy można zwiedzić wnętrze młyna? Młyn bywa otwierany przy okazji dni dziedzictwa i wydarzeń organizowanych przez miasto Tielt oraz lokalnych wolontariuszy, którzy prezentują działanie mechanizmu.

Czy młyn nadal miele zboże? Tak, po renowacji w latach 1992–1993 mechanizm wiatraka odzyskał sprawność i jest okazjonalnie uruchamiany.

Jak najlepiej dotrzeć na miejsce? Poelberg to popularny punkt wypadowy dla spacerowiczów z Tielt, dostępny pieszo lub rowerem przez otaczające tereny leśne i wzgórza.