Mevrouwmolen, Kanegem

Mevrouwmolen to zabytkowy młyn wietrzny stojący przy Mevrouwmolenstraat w Kanegem, wsi wchodzącej w skład gminy Tielt w Flandrii Zachodniej. Ten murowany młyn typu stellingmolen (młyn wieżowy z pomostem roboczym) przez wieki służył do mielenia zboża i jest dziś jednym z niewielu w pełni funkcjonujących zabytków przemysłowych tego regionu.

Skąd wzięła się nazwa Mevrouwmolen?

Historia sięga połowy XVII wieku, kiedy w tym miejscu stał młyn typu standerdmolen (młyn kozłowy), należący do pana na seniorii Hames — jednej z dwóch dawnych seniorii w Kanegem obok Beexchen. Po śmierci właściciela zarządzanie majątkiem przejęła na pewien czas jego wdowa, "mevrouw" (pani), i to od niej młyn zyskał swoją nazwę, którą nosi do dziś. Alternatywnie bywa też nazywany Vrouwenmolen.

Jak zmieniała się konstrukcja młyna?

Pierwotny młyn kozłowy nie przetrwał w niezmienionej formie. W 1736 roku wzniesiono nowy młyn tego samego typu. Sto lat później, w 1836 roku, konstrukcję osadzono na murowanej podstawie w kształcie wieży, co pozwoliło rozszerzyć działalność o tłoczenie oleju obok mielenia zboża. Przełomowy okazał się rok 1843, gdy pożar strawił drewnianą konstrukcję — w jej miejsce wzniesiono murowany młyn kamienny, który przetrwał do dzisiaj i stanowi trzon obecnego obiektu.

Jak młyn radził sobie z nadejściem nowych technologii?

Po odbudowie młyn działał jako obiekt zbożowo-olejarski, jednak w 1894 roku zrezygnowano z produkcji oleju i skupiono się wyłącznie na mieleniu zboża. W tym samym okresie do napędu wiatrowego dołączyła maszyna parowa, wspierająca pracę w dni bezwietrzne. W 1930 roku przestarzały napęd parowy zastąpiono silnikiem elektrycznym, co pozwoliło utrzymać produkcję niezależnie od pogody. Wiatr jako główne źródło napędu przestał być wykorzystywany komercyjnie w 1954 roku — od tego momentu mielenie zbożem wiatrakiem odbywało się już tylko okazjonalnie, bardziej jako demonstracja niż działalność gospodarcza.

Czy młyn można dziś zwiedzać?

Mevrouwmolen od 1974 roku figuruje na liście chronionych zabytków Flandrii, co uchroniło go przed rozbiórką lub zaniedbaniem, jakie spotkało wiele innych wiejskich młynów w regionie. Po przeprowadzonej restauracji obiekt odzyskał sprawność techniczną — skrzydła młyna wprawiane są w ruch regularnie, w każdą niedzielę, kiedy odwiedzający mogą obserwować pracę mechanizmu z bliska. To rzadka okazja, by zobaczyć działający młyn wietrzny w naturalnym, wiejskim krajobrazie zachodniej Flandrii, z dala od turystycznego zgiełku większych miast regionu.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Mevrouwmolen? Młyn stoi przy Mevrouwmolenstraat 2 w Kanegem, wsi należącej administracyjnie do miasta Tielt w prowincji Flandria Zachodnia.

Skąd pochodzi nazwa młyna? Nazwa upamiętnia wdowę po dawnym panu na seniorii Hames, która przez pewien czas zarządzała majątkiem po śmierci męża — stąd określenie "mevrouw" (pani).

Czy młyn wciąż działa? Tak, po restauracji skrzydła młyna obracają się regularnie w niedziele, umożliwiając zwiedzającym zobaczenie działającego mechanizmu.

Jakiego typu jest to młyn? Obecna konstrukcja to murowany młyn wieżowy typu stellingmolen, zbudowany po pożarze w 1843 roku w miejscu wcześniejszego drewnianego młyna kozłowego.