Knokmolen, Ruiselede

Knokmolen to murowany młyn typu bergmolen, który stoi w Ruiselede, we flamandzkiej prowincji Flandria Zachodnia. Swoją nazwę zawdzięcza ulicy Knokstraat, przy której się znajduje — jednej z tych niewielkich dróg dojazdowych, jakie tradycyjnie nadawały nazwy młynom w tym regionie Flandrii.

Kto zbudował Knokmolen?

Młyn wzniósł w 1840 roku Karel Heyndrickx, karczmarz z Ruiselede. Decyzja o postawieniu młyna przez właściciela gospody nie była w tamtych czasach niczym niezwykłym — młynarstwo i prowadzenie zajazdu często szły w parze, bo obie działalności przyciągały tych samych klientów: rolników przywożących zboże i podróżnych szukających noclegu czy poczęstunku.

Jak zmieniało się przeznaczenie młyna?

Pierwotnie Knokmolen pracował jako młyn olejowy i zbożowy jednocześnie — mełł zarówno ziarno na mąkę, jak i nasiona oleiste na olej. Dopiero od 1940 roku ograniczono jego funkcję wyłącznie do przemiału zboża. Ta zmiana zbiegła się w czasie z trudnym dla młyna okresem: w kwietniu 1940 roku, podczas mobilizacji ówczesnego właściciela Gerarda Billieta, młyn obrócił się w złym kierunku podczas silnej wichury, co doprowadziło do złamania krzyża ze skrzydłami. Po powrocie z wojska Billiet własnoręcznie naprawił młyn, korzystając z pomocy młynarza-cieśli Cyriela de Belsa z Meulebeke.

Dlaczego Knokmolen ma tyle różnych nazw?

Na przestrzeni lat obiekt funkcjonował pod kilkoma różnymi określeniami. Nazywano go "Galgemolen" — od pobliskiego miejsca zwanego "Galgestick" — a także "Sebastopolmolen", od nieistniejącej już gospody "Sebastopol". Pojawiały się też nazwy "Spiesschaertszemeulen" oraz "Billietszemeulen", pochodzące od nazwisk ówczesnych właścicieli młyna. Taka wielość nazw jest typowa dla wiejskich młynów Flandrii, gdzie lokalna społeczność nadawała obiektowi miano zależnie od tego, kto akurat nim zarządzał albo jaki punkt orientacyjny znajdował się w pobliżu.

Jakie awarie i naprawy przeszedł młyn?

Historia Knokmolen to również seria technicznych wyzwań. W 1912 roku doszło do poważnego uszkodzenia drewnianej głowicy wału — element ten musiał zostać zastąpiony żeliwnym odpowiednikiem, sprowadzonym z młyna w Kanegem. To pokazuje, jak młynarze w tamtym okresie radzili sobie z brakiem części zamiennych, przenosząc elementy między obiektami w regionie. Kolejny poważny kryzys nadszedł wspomniana już katastrofa z 1940 roku, gdy wichura złamała skrzydła młyna.

Co powstało obok młyna w XX wieku?

W pierwszej ćwierci XX wieku obok Knokmolen wybudowano młyn mechaniczny, napędzany początkowo silnikiem parowym, a od 1948 roku silnikiem diesla. W tym samym 1948 roku z tradycyjnego młyna usunięto drewnianą galerię, zastępując ją konstrukcją betonową — zmiana typowa dla unowocześniania wiatraków w tamtym okresie, choć często kosztem części ich pierwotnego, historycznego wyglądu.

Czym Knokmolen wyróżnia się na tle innych młynów regionu?

Knokmolen należy do nielicznej grupy młynów, które pozostały w nieprzerwanej eksploatacji także po zakończeniu swojej "zawodowej kariery" jako podstawowe źródło przemiału zboża dla okolicznych gospodarstw. Ta ciągłość działania odróżnia go od wielu innych wiatraków regionu, które po mechanizacji młynarstwa całkowicie zaprzestały pracy i popadły w ruinę bądź zostały rozebrane.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Knokmolen? Młyn stoi w miejscowości Ruiselede, w prowincji Flandria Zachodnia w Belgii, przy ulicy Knokstraat, od której wziął swoją nazwę.

Kiedy powstał Knokmolen? Młyn zbudowano w 1840 roku z inicjatywy Karela Heyndrickxa, miejscowego karczmarza.

Czy Knokmolen zawsze mełł tylko zboże? Nie — początkowo był młynem olejowo-zbożowym, funkcję wyłącznie zbożową pełni dopiero od 1940 roku.

Jakie inne nazwy nosił ten młyn? Nazywano go między innymi Galgemolen, Sebastopolmolen, Spiesschaertszemeulen oraz Billietszemeulen.