Kazandmolen

Kazandmolen to zabytkowy wiatrak murowany stojący w Rumbeke, dzielnicy Roeselare w Belgii, ostatni ocalały z trzynastu młynów, które niegdyś działały w tej okolicy.

Skąd wziął się ten młyn?

Historia miejsca sięga maja 1773 roku, gdy Jacob Emmanuel Matthys otrzymał od cesarzowej Austrii Marii Teresy przywilej na budowę drewnianego młyna olejowego w Rumbeke. Nazwa obiektu prawdopodobnie pochodzi od Caeslant — działki gruntu położonej w pobliżu miejsca, w którym stanął młyn. Pierwotna konstrukcja była drewniana i służyła głównie do tłoczenia oleju.

Jak zmieniali się właściciele i nazwy?

W 1785 roku posesję młyńską odkupił Hilarius Demets, który prowadził młyn przez ponad pół wieku i nadał mu miano Metskens-mill. To pokazuje pewną prawidłowość w historii tego obiektu — przez kolejne dekady zmieniał nazwę wraz z każdym nowym właścicielem lub dzierżawcą. Nosił więc kolejno miana: Metskens mill, Braemstampkot, Dumoulinsmolen, D'Hondts mill oraz Joyensmolen. Dopiero w 1936 roku upowszechniła się nazwa Kazandmolen, pod którą obiekt jest znany do dziś.

Co wydarzyło się po pożarze?

W 1810 roku młyn wraz z budynkiem mieszkalnym doszczętnie spłonął. Odbudowę przeprowadzono w 1813 roku, tym razem w cegle — i właśnie ta konstrukcja przetrwała do naszych czasów w obecnym kształcie. Po odbudowie obiekt funkcjonował jako młyn olejowy wyposażony w trzy zestawy kamieni tłoczących, a z czasem zaczął pełnić także funkcję młyna zbożowego, mieląc ziarno obok tłoczenia oleju.

Dlaczego dobudowano komin?

W 1872 roku przy Kazandmolen wzniesiono wysoki komin, pod którym zainstalowano silnik parowy o mocy 8 KM. Dzięki temu ówczesny właściciel, Henri Dumoulin, mógł kontynuować mielenie zboża i tłoczenie oleju nawet w dni bezwietrzne, gdy skrzydła wiatraka stały bezczynnie. Było to praktyczne rozwiązanie typowe dla przełomu XIX i XX wieku, kiedy młyny wiatrowe zaczynały łączyć tradycyjny napęd z nowszymi technologiami, by utrzymać ciągłość produkcji.

Jak młyn przetrwał do dziś?

7 listopada 1928 roku obiekt wykupiło lokalne stowarzyszenie „Eigen Heerd" z Rumbeke, ratując go w ten sposób przed rozbiórką — losem, który spotkał pozostałe dwanaście młynów niegdyś działających w okolicy. Dzięki temu Kazandmolen zachował się jako jedyny świadek dawnej, licznej niegdyś tradycji młynarskiej Rumbeke i dziś stanowi punkt odniesienia dla osób zainteresowanych historią przemysłu wiejskiego regionu Roeselare.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Kazandmolen? Młyn stoi w Rumbeke, miejscowości wchodzącej w skład gminy Roeselare w prowincji Flandria Zachodnia.

Skąd wzięła się obecna nazwa młyna? Nazwa Kazandmolen upowszechniła się dopiero w 1936 roku — wcześniej obiekt nosił różne nazwy pochodzące od kolejnych właścicieli i dzierżawców.

Czy to jedyny zachowany młyn w Rumbeke? Tak, z pierwotnych trzynastu młynów działających niegdyś w Rumbeke Kazandmolen jest jedynym, który przetrwał do dziś.

Z jakiego materiału zbudowany jest obecny młyn? Obecna, murowana konstrukcja pochodzi z 1813 roku, gdy młyn odbudowano po pożarze z 1810 roku, w którym spłonęła wcześniejsza, drewniana wersja.