Roztěž Castle

Zámek Roztěž to niewielka, barokowo-klasycystyczna rezydencja myśliwska ukryta wśród lasów między Kutną Horą a Uhlířskimi Janovicami, w środkowych Czechach. Choć z zewnątrz sprawia wrażenie sielskiego, odizolowanego założenia pałacowego, jego historia sięga średniowiecza, a losy kolejnych właścicieli — od śląskiego rodu wojskowych po tajwańskiego miliardera — czynią z niego jedno z bardziej nietypowych miejsc w regionie.

Jak powstał zamek w Roztěži?

Wieś Roztěž po raz pierwszy pojawia się w źródłach pisanych w 1391 roku. Już wtedy w tym miejscu stał gotycki dwór obronny, prawdopodobnie niewielka warownia otoczona fosą, typowa dla ziemskiej zabudowy tamtego okresu. Prawdziwy przełom nastąpił dopiero w drugiej połowie XVII wieku. W 1666 roku majątek malešovski, do którego należała Roztěž, nabył Jan Špork — przedstawiciel rodu, który w Czechach kojarzony jest przede wszystkim z wojskową karierą i fundacjami architektonicznymi. To on w 1674 roku wzniósł na miejscu starego dworu nowy, niewielki, prostokątny w planie barokowy pałacyk myśliwski, mający służyć jako zaplecze do polowań w otaczających lasach.

Jak zmieniała się architektura zamku?

Pierwotna, skromna bryła z czasów Šporka nie przetrwała w niezmienionej postaci. W 1814 roku właścicielem majątku został Karel Maxmilián Dahlberg-Ostein, a za jego czasów, w latach 1827–1830, przeprowadzono gruntowną, klasycystyczną przebudowę według projektu architekta Josefa Schlepsa — dobudowano wówczas piętro, nadając budynkowi bardziej reprezentacyjny charakter. Kolejna, jeszcze poważniejsza metamorfoza nastąpiła na przełomie XIX i XX wieku. W latach 1900–1911 z inicjatywy Karla Dahlberga wiedeński architekt Leopold Bauer zaprojektował rozbudowę w duchu historyzującej secesji: do głównego, piętrowego korpusu z dachem mansardowym dostawiono niskie, parterowe skrzydła boczne wzniesione na planie ośmiokąta, a fasadę wejściową ozdobił ryzalit zwieńczony trójkątnym tympanonem. Do dziś zachował się też charakterystyczny układ założenia: dwuramienne schody prowadzące do groty ogrodowej, tarasowy ogród zdobiony wazonami na cokołach oraz park z aleją dojazdową.

Kto władał zamkiem po Dahlbergach?

Majątek odziedziczyła później Marie Salm-Salmová, spokrewniona z rodziną Dahlbergów. Jej własność nie przetrwała jednak burzliwych czasów powojennych — w 1945 roku zamek został skonfiskowany. Przez kolejne dekady, w okresie powojennym i za czasów komunistycznych, obiekt pełnił funkcję domu wypoczynkowego Związku Dziennikarzy Czechosłowackich, tracąc tym samym charakter prywatnej rezydencji arystokratycznej.

Kto jest właścicielem zamku dziś i czy można go zwiedzać?

Przełom nastąpił w 2001 roku, gdy zamek nabył Terry Gou, tajwański miliarder i założyciel koncernu Foxconn. Kompleks przeszedł od tego czasu gruntowną rewitalizację prowadzoną przez spółkę Casa Serena, a w sąsiedztwie powstało pole golfowe. Zamek pozostaje jednak obiektem prywatnym i niedostępnym dla zwiedzających — nie prowadzi się tu regularnych wycieczek z przewodnikiem, a teren traktowany jest jako rezydencja i zaplecze rekreacyjne właściciela. Cały zespół, wraz z otaczającym parkiem, wpisany jest na listę zabytków kultury.

Czy zamek pojawiał się w filmach lub serialach?

Mimo niedostępności dla turystów, Roztěž znana jest szerszej publiczności dzięki produkcjom filmowym. Wnętrza i otoczenie zamku posłużyły jako plener czeskiego serialu telewizyjnego „Život na zámku", w którym obiekt występował pod fikcyjną nazwą „Temniště". Zamek pojawił się także w filmie „Poklad byzantského kupce".

Najczęstsze pytania

Czy zamek Roztěž można zwiedzać? Nie. Jest to obiekt prywatny, niedostępny dla turystów — nie organizuje się tu zwiedzania z przewodnikiem.

Gdzie dokładnie znajduje się zamek? We wsi Roztěž, w lasach pomiędzy Kutną Horą a Uhlířskimi Janovicami, w środkowych Czechach.

Kto jest obecnym właścicielem zamku? Od 2001 roku zamek należy do Terry’ego Gou, tajwańskiego założyciela Foxconnu, a zarządza nim spółka Casa Serena.

Jak stary jest zamek? Obecna budowla pochodzi z 1674 roku, ale na jej miejscu stał wcześniej gotycki dwór obronny znany już w XIV wieku.

Czy zamek był wykorzystywany w produkcjach filmowych? Tak, posłużył jako plener serialu „Život na zámku" (pod nazwą „Temniště") oraz filmu „Poklad byzantského kupce".