Belveder

Belveder to ruiny barokowego letohrádku (pałacyku myśliwsko-widokowego) połączonego z kaplicą św. Jana Chrzciciela, stojące na szczycie wzgórza Vysoká (471 m n.p.m.) we wsi Vysoká, należącej do miasta Suchdol w powiecie Kutná Hora. To jeden z bardziej nietypowych obiektów na czeskiej mapie zabytków — budowla, która od początku miała pełnić dwie funkcje naraz.

Jak powstał Belveder na wzgórzu Vysoká?

Obiekt wzniósł hrabia František Antonín Špork w latach 1695–1697. Autorstwo projektu przypisuje się Giovanniemu Battiście Alliprandiemu, architektowi pochodzącemu z okolic Como w północnej Włoszech, który później stał się jedną z ważniejszych postaw czeskiego baroku. Rok po zakończeniu budowy pałacyku, w 1698 roku, Špork zlecił dodatkowo wzniesienie pustelni po zachodniej stronie budynku.

Dlaczego budowla była jednocześnie pałacykiem i kaplicą?

Centralna część Belvederu miała ośmiokątny plan, a nakrywający ją dach — również ośmiokątny — zwieńczono niewielką wieżyczką. Wewnątrz tej wieżyczki znajdowało się pomieszczenie widokowe, które służyło jako punkt obserwacyjny nad okolicą. Taki układ pozwalał łączyć funkcję sakralną (kaplica) z funkcją rezydencjonalno-widokową — stąd zresztą wywodzi się nazwa „belveder", oznaczająca budowlę stawianą dla widoku na krajobraz.

Co się stało z Belverem po pożarze?

Na przełomie XIX i XX wieku barokowy zespół strawił pożar. Pałacyku nigdy nie odbudowano, a do naszych czasów zachowały się głównie masywne mury obwodowe. Ruina — obejmująca pałacyk, kaplicę i pustelnię — jest wpisana do czeskiego Centralnego Rejestru Zabytków Kultury.

Co dziś można zobaczyć na miejscu?

Odwiedzający docierają dziś na Vysoką przede wszystkim ze względu na połączenie dwóch atrakcji: historycznej ruiny oraz nowoczesnego punktu widokowego.

Rozhledna Vysoká — wieża widokowa

Od 2002 roku na wzgórzu działa publicznie dostępna wieża widokowa o wysokości 38 metrów, z platformą obserwacyjną na poziomie 25 metrów. Aby wejść na szczyt, trzeba pokonać 144 stopnie. Przy dobrej widoczności z platformy widać nie tylko okolice Kutnej Hory, Čáslavi i Kolína, lecz również odległe wieże — zamku Trosky, Bezdězu, Ještědu oraz szczyt Sněžki.

Wieża działa sezonowo: od października do kwietnia jest zamknięta (poza wejściami grupowymi po wcześniejszym umówieniu), w maju, czerwcu i wrześniu otwarta jest w weekendy w godzinach 11:00–17:00, a w lipcu i sierpniu od wtorku do niedzieli w godzinach 11:00–18:00. Dostępność zależy od warunków pogodowych, dlatego przed wizytą warto zadzwonić do urzędu gminy Miskovice, który zarządza obiektem.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Belveder? Na szczycie wzgórza Vysoká (471 m n.p.m.), we wsi Vysoká należącej do miasta Suchdol, w powiecie Kutná Hora w Czechach.

Czy można zwiedzić ruiny pałacyku i kaplicy? Tak, ruina jest dostępna do obejrzenia z zewnątrz jako zabytek — zachowały się głównie mury obwodowe pałacyku i kaplicy św. Jana Chrzciciela.

Czy oprócz ruin jest tam coś jeszcze do zobaczenia? Tak, na tym samym wzgórzu stoi nowoczesna wieża widokowa (rozhledna) z 2002 roku, z której przy dobrej pogodzie widać odległe wzniesienia i zamki regionu.

Kiedy wieża widokowa jest otwarta? Sezonowo: w maju, czerwcu i wrześniu w weekendy (11:00–17:00), a w lipcu i sierpniu codziennie od wtorku do niedzieli (11:00–18:00). Od października do kwietnia wieża jest zamknięta dla zwiedzających indywidualnych.

Kto zbudował Belveder i dlaczego? Obiekt powstał z inicjatywy hrabiego Františka Antonína Šporka w latach 1695–1697 jako połączenie pałacyku myśliwskiego, kaplicy i punktu widokowego — projekt przypisuje się architektowi Giovanniemu Battiście Alliprandiemu.