Refektarz klasztoru Dominikanów w Gdańsku

Refektarz klasztoru Dominikanów w Gdańsku to romańska jadalnia z XIII wieku, ukryta pod Placem Dominikańskim w samym sercu Głównego Miasta. Uchodzi za najstarsze zachowane wnętrze kubaturowe w Gdańsku i jest jednym z najciekawszych miejsc dla osób, które chcą zobaczyć, jak wyglądało miasto na długo przed epoką bogatych kamienic.

Czym jest refektarz i dlaczego jest wyjątkowy?

Refektarz to pomieszczenie, w którym mnisi spożywali wspólne posiłki. Ten gdański powstał w połowie lub w trzeciej ćwierci XIII wieku jako część klasztoru Dominikanów. Ma około 52 m² powierzchni i został wzniesiony ze średniowiecznej cegły. Budynek stał na bardzo niskim parterze, mniej więcej metr zagłębionym w gruncie, a z czasem był kilkakrotnie przebudowywany. Mimo to większa część sali przetrwała w dobrym stanie.

Największą atrakcją jest sklepienie. Tworzą je cztery pola sklepień eliptycznych, spoczywające na pendentywach i na centralnym filarze. Taka konstrukcja jest unikatowa i dobrze pokazuje kunszt średniowiecznych budowniczych.

Jak odkryto refektarz?

Przez stulecia sala pozostawała w całości pod ziemią, dlatego nikt nie wiedział, że po klasztorze zachowało się tak wiele. Odkryto ją w 2005 roku, podczas prac na Placu Dominikańskim. Początkowo rozważano ponowne zasypanie znaleziska. Sprzeciwili się temu konserwatorzy i miłośnicy zabytków, a sprawą zainteresowało się także ministerstwo kultury. Ostatecznie obiekt trafił pod opiekę Muzeum Archeologicznego, które przeprowadziło renowację i udostępniło go zwiedzającym.

Gdzie się znajduje?

Refektarz leży pod Placem Dominikańskim, pomiędzy kościołem św. Mikołaja a Halą Targową. To teren położony w centrum, tuż obok tradycyjnych tras spacerowych po Głównym Mieście, więc łatwo włączyć go do zwiedzania Gdańska. Wejście prowadzi w dół schodami, a po obejrzeniu wnętrza wraca się na powierzchnię drugim wejściem.

Co zobaczysz w środku?

Wnętrze urządzono jako niewielką ekspozycję muzealną. Tablice i nagrania opowiadają o historii klasztoru Dominikanów, do którego należał refektarz, oraz o dziejach tego miejsca. Pokazywane są także przedmioty znalezione podczas badań archeologicznych na terenie dawnego klasztoru, między innymi monety, przedmioty dewocyjne i ceramika. Największe wrażenie robi jednak sama sala z jej sklepieniem i centralnym filarem.

Najczęstsze pytania

Czy refektarz jest naprawdę najstarszym wnętrzem w Gdańsku? Tak, uznaje się go za najstarsze zachowane wnętrze kubaturowe miasta.

Z jakiego okresu pochodzi? Z połowy lub trzeciej ćwierci XIII wieku.

Jak duża jest sala? Ma około 52 m², więc to kameralne wnętrze, którego zwiedzanie nie zajmuje wiele czasu.

Kto opiekuje się obiektem? Muzeum Archeologiczne w Gdańsku, które przeprowadziło jego renowację.

Czy sprawdzić godziny otwarcia przed wizytą? Tak, warto zajrzeć na stronę muzeum, ponieważ zasady wstępu mogą się zmieniać.

Dla kogo to miejsce?

Dla miłośników średniowiecza, architektury i archeologii oraz dla każdego, kto lubi odkrywać ukryte warstwy miasta. To krótki, ale wyjątkowy przystanek, który dobrze uzupełnia spacer po Głównym Mieście i pokazuje Gdańsk z czasów, gdy stawiano tu pierwsze murowane budowle.