Pomník padlých v I. sv. válce

Pomník padlých v I. světové válce w Sezemicích stoi na wzniesieniu, które mieszkańcy od dawna nazywają Kozí vrch — najwyższym punkcie miasteczka, tuż przy kaplicy Panny Marii i przylegającym do niej cmentarzu. To miejsce od ponad stu lat pełni rolę lokalnego centrum pamięci o mieszkańcach Sezemic i okolicznych wsi, którzy nie wrócili z frontów Wielkiej Wojny.

Kiedy powstał pomnik?

Monument wybudowano w 1922 roku na koszt miasta Sezemice, a jego odsłonięcie odbyło się 28 października tego samego roku — w rocznicę powstania Czechosłowacji. Na tablicach wyryto nazwiska mieszkańców Sezemic i przyłączonych do miasta gmin, którzy zginęli walcząc w szeregach armii austro-węgierskiej albo w legionach — rosyjskich, francuskich i włoskich. Łącznie z wojny nie wróciło 118 mężczyzn związanych z tą okolicą.

Dlaczego pomnik zawiera ziemię z Francji?

Na cokole pomnika umieszczono napis informujący, że w jego podstawie spoczywa ziemia przywieziona z czechosłowackiego cmentarza wojskowego w La Targette we Francji — miejsca spoczynku żołnierzy czechosłowackich poległych zarówno w latach 1914–1918, jak i później, w czasie II wojny światowej. Ten symboliczny gest łączył lokalną pamięć z losem legionistów walczących daleko od domu.

Kim był Karel Bezdíčka?

W 1925 roku miejscowy oddział Związku Czechosłowackich Legionistów odsłonił w Sezemicích osobny pomnik poświęcony jednemu z mieszkańców miasta — Karlowi Bezdíčce, chorążemu słynnej roty „Nazdar" francuskiej Legii Cudzoziemskiej. Bezdíčka urodził się w 1888 roku w Wiedniu, ale jego rodzina pochodziła z Sezemic i wróciła tam wkrótce po jego narodzinach, więc to właśnie w Sezemicích dorastał. Zgłosił się na ochotnika do Legii Cudzoziemskiej w Bayonne i jako chorąży niósł sztandar roty Nazdar na froncie w Szampanii. Zginął bohaterską śmiercią 9 maja 1915 roku podczas ataku pod La Targette — jako jeden z pierwszych dotarł wówczas do drugiej linii niemieckich okopów, gdzie poległ.

Jak pomnik przetrwał czasy nazistowskiej okupacji?

Historia samego pomnika Bezdíčki jest równie dramatyczna, co historia jego bohatera. W czasie okupacji hitlerowskiej, gdy symbole związane z legionami czechosłowackimi były prześladowane, mieszkańcy Sezemic ukryli pomnik — został ostrożnie opuszczony do dołu o głębokości około dwóch metrów i przykryty papą, by przetrwać niebezpieczny okres pod ziemią. Po latach spędzonych w ukryciu, ciężki sprzęt przejeżdżający przez to miejsce jeszcze bardziej utrudniał jego odnalezienie, jednak po wojnie pomnik odkopano i, ku zaskoczeniu wszystkich, ocalał niemal bez uszkodzeń.

Co dziś można zobaczyć w tym miejscu?

Dziś oba pomniki — główny monument ku czci poległych z lat 1914–1918 (a później uzupełniony o nazwiska ofiar z lat 1939–1945) oraz osobny pomnik Karla Bezdíčky — tworzą razem miejsce pamięci na wzgórzu przy kaplicy Panny Marii. To punkt, który łączy w sobie historię całej społeczności Sezemic z losem pojedynczego bohatera, którego odwaga pod La Targette została zapamiętana na sto lat.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi pomnik? Na najwyższym punkcie Sezemic, dawniej zwanym Kozí vrch, obok kaplicy Panny Marii i przylegającego cmentarza.

Kiedy odsłonięto główny pomnik? 28 października 1922 roku, w rocznicę powstania Czechosłowacji.

Ile osób upamiętnia pomnik? 118 mężczyzn z Sezemic i okolicznych gmin poległych w I wojnie światowej, a także osoby zmarłe w latach 1939–1945.

Kim był Karel Bezdíčka? Chorążym roty „Nazdar" Legii Cudzoziemskiej, mieszkańcem Sezemic, który zginął 9 maja 1915 roku pod La Targette we Francji.

Co wyróżnia ten pomnik? Zawiera ziemię z czechosłowackiego cmentarza wojskowego w La Targette oraz osobny pomnik legionisty, który przetrwał ukryty pod ziemią w czasie okupacji nazistowskiej.