kpt. Alfréd Bartoš - SILVER A

Pomnik kpt. Alfréda Bartoše – SILVER A stoi w samym centrum Sezemic, tuż przed budynkiem tamtejszego urzędu miasta. To miejsce pamięci poświęcone jednemu z najważniejszych czeskich bohaterów II wojny światowej, który spędził dzieciństwo właśnie w tym mieście.

Kim był Alfréd Bartoš?

Alfréd Bartoš urodził się 23 września 1916 roku w Wiedniu, ale już jako małe dziecko trafił z rodziną do Sezemic – jego ojciec objął tu posadę piekarza. To właśnie w tym mieście spędził dzieciństwo i młodość, zanim wyjechał do Wielkiej Brytanii, gdzie wstąpił do czechosłowackiej armii na uchodźstwie.

Bartoš został dowódcą grupy spadochronowej o kryptonimie Silver A, zrzuconej na terenie okupowanego Protektoratu Czech i Moraw w 1941 roku. Grupa prowadziła działalność wywiadowczą i łącznościową na rzecz czechosłowackiego rządu emigracyjnego w Londynie, a jej członkowie utrzymywali kontakt z grupą Anthropoid, odpowiedzialną za zamach na Reinharda Heydricha, zastępcę Reichsprotektora Czech i Moraw.

Jak zginął dowódca Silver A?

Po zamachu na Heydricha w maju 1942 roku gestapo rozpoczęło intensywne poszukiwania spadochroniarzy i ich współpracowników. Bartoš, wydany przez jednego z kolaborantów, został wytropiony w Pardubicach. 21 czerwca 1942 roku, uciekając przed gestapo, targnął się na własne życie, nie chcąc wpaść żywy w ręce nazistów. Zmarł z odniesionych ran następnego dnia, 22 czerwca 1942 roku.

Jak wygląda pomnik w Sezemicach?

Pomnik odsłonięto 17 czerwca 2007 roku, w rocznicę tragicznych wydarzeń związanych z represjami po zamachu na Heydricha. Autorem naturalnej wielkości rzeźby jest rzeźbiarz Josef Čermák. Monument ma formę kamiennego bloku, którego dolna część przypomina surowo obrobiony pryzmat, płynnie przechodzący w postać bohatera. Pomnik powstał z inicjatywy i na koszt miasta Sezemice, które w ten sposób upamiętniło swojego najsłynniejszego mieszkańca.

Dlaczego warto odwiedzić to miejsce?

Pomnik znajduje się w parku przed sezemickim ratuszem, co czyni go łatwo dostępnym punktem podczas spaceru po mieście. To miejsce regularnie gości uroczystości rocznicowe organizowane przez władze miasta oraz przedstawicieli wojska – w ostatnich latach kwiaty pod pomnikiem składali m.in. przedstawiciele 14. pułku wsparcia logistycznego. Odwiedzający mogą przy okazji zapoznać się z historią lokalnego bohatera, którego losy są ściśle powiązane z jednym z najważniejszych epizodów czechosłowackiego ruchu oporu.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się pomnik? W parku przed budynkiem urzędu miasta w Sezemicach.

Kiedy odsłonięto pomnik? 17 czerwca 2007 roku.

Kto jest autorem rzeźby? Rzeźbiarz Josef Čermák.

Jaki związek Alfréd Bartoš miał z Sezemicami? Spędził tu dzieciństwo – jego ojciec pracował w mieście jako piekarz.

Czym była operacja Silver A? Grupą spadochronową czechosłowackiego wywiadu wojskowego, działającą w okupowanym Protektoracie Czech i Moraw od 1941 roku, współpracującą z grupą Anthropoid odpowiedzialną za zamach na Reinharda Heydricha.

Jak zginął Bartoš? Ścigany przez gestapo, targnął się na życie 21 czerwca 1942 roku i zmarł z ran następnego dnia.