Pomník obětem dvou totalitních režimů

Pomník obětem dvou totalitních režimů to niewielki, ale wymowny monument w praskiej dzielnicy Nowe Miasto, ukryty w zielonym zakątku ogrodu Ztracenka, między ulicami Albertov i Karlovo náměstí. Miejsce to, na co dzień ciche i rzadko odwiedzane przez turystów, upamiętnia ofiary dwóch reżimów totalitarnych, które naznaczyły historię Czechosłowacji w XX wieku – nazizmu i komunizmu.

Co przedstawia pomnik?

Kompozycja rzeźbiarska, której autorami są rzeźbiarz Ladislav Sorokáč oraz architekt Ondřej Tuček, ma formę alegorii walki dobra ze złem. Składa się z dwóch surowo obrobionych głazów czarnego granitu, które niczym kleszcze otaczają jaśniejszy, biały kamień marmurowy. Ten kontrast barw i faktur – szorstka, ciemna skała i gładki, jasny rdzeń – ma symbolizować napór zła na to, co dobre i niewinne, a jednocześnie jego niezniszczalność.

Komu poświęcony jest pomnik?

Monument wiąże się szczególnie z postacią Milady Horákové (1901–1950), czeskiej prawniczki, polityczki i działaczki na rzecz praw kobiet. Horáková była aktywną uczestniczką ruchu oporu w czasie okupacji niemieckiej, za co trafiła do więzienia i obozu koncentracyjnego. Po wojnie, już w czasach rządów komunistycznych, została oskarżona w sfabrykowanym procesie politycznym i skazana na śmierć. Wyrok wykonano 27 czerwca 1950 roku. Jej postać stała się w Czechach symbolem osób prześladowanych kolejno przez oba totalitarne systemy – najpierw nazistowski, potem komunistyczny.

Kiedy powstał pomnik i kto go odsłonił?

Pomnik odsłonięto 1 października 2018 roku podczas uroczystości, w której udział wzięli m.in. przedstawiciele Klubu Milady Horákové, w tym jej córka Jana Kánská, a także reprezentanci samorządu praskiej dzielnicy Praha 2. Wybór lokalizacji – spokojnego ogrodu Ztracenka – nie jest przypadkowy: to miejsce oddalone od turystycznego zgiełku centrum Pragi, sprzyjające refleksji i chwili ciszy.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

Dla osób interesujących się historią XX-wiecznej Europy Środkowej to miejsce stanowi ważne uzupełnienie wizyty w Pradze – pokazuje inną stronę miasta niż zabytkowe kamienice Starego i Nowego Miasta. Ogród Ztracenka, w którym stoi pomnik, sam w sobie jest przyjemnym, zielonym przystankiem podczas spaceru między Albertovem a Karlovym náměstí, popularną trasą łączącą kampus uniwersytecki z centrum miasta. Pomnik nie narzuca się rozmiarem ani rozmachem – działa raczej przez prostotę formy i siłę symboliki.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się pomnik? W ogrodzie Ztracenka na Nowym Mieście w Pradze, pomiędzy ulicą Albertov a Karlovym náměstí.

Kto jest autorem pomnika? Rzeźbiarz Ladislav Sorokáč oraz architekt Ondřej Tuček.

Kiedy odsłonięto pomnik? 1 października 2018 roku.

Z czego wykonany jest pomnik? Z dwóch bloków czarnego, surowo obrobionego granitu oraz jasnego kamienia marmurowego umieszczonego pomiędzy nimi.

Jaki jest koszt wstępu? Pomnik znajduje się w ogólnodostępnym parku miejskim, wstęp jest bezpłatny i możliwy o każdej porze dnia.

Czy w pobliżu są inne atrakcje? Ogród Ztracenka leży blisko Karlova náměstí oraz kompleksu wydziałów Uniwersytetu Karola na Albertovie, co pozwala połączyć wizytę z dalszym spacerem po Nowym Mieście.