Plzeň Central Cemetery

Ústřední hřbitov w Plzeni (Plzeň Central Cemetery) to największa i najważniejsza nekropolia miasta, położona w dzielnicy Doubravka, przy trasie wylotowej w kierunku Pragi. To miejsce spoczynku wielu postaci, które ukształtowały historię i kulturę Plzenia, a jednocześnie spokojna, zadrzewiona przestrzeń do spaceru z dala od zgiełku centrum.

Jak dotrzeć?

Cmentarz znajduje się na wschodnich obrzeżach Plzenia, w dzielnicy Doubravka, kilka kilometrów od historycznego centrum miasta. Dojazd jest wygodny komunikacją miejską lub samochodem — teren leży przy głównej drodze łączącej Plzeń z Pragą, co ułatwia orientację nawet turystom nieznającym miasta. Rozległy obszar nekropolii sprawia, że warto zaplanować dłuższy spacer, jeśli celem jest odwiedzenie konkretnych grobów.

Dlaczego powstał ten cmentarz?

Historia miejsca wiąże się z decyzjami sanitarnymi końca XIX wieku. Wcześniej mieszkańcy Plzenia byli chowani na cmentarzach przykościelnych — przy kościele Wszystkich Świętych na Roudnej oraz przy kościele św. Mikołaja na dzisiejszym Mikulášském náměstí. Oba te miejsca, choć wielokrotnie powiększane, w drugiej połowie XIX wieku przestały wystarczać rozrastającemu się miastu. W 1894 roku władze okręgowe zdecydowały o zamknięciu starych nekropolii i wytyczeniu nowego, znacznie większego cmentarza poza granicami wówczas zabudowanego miasta. Pierwsze pochówki na nowym terenie odbyły się od 1902 roku, co dało początek dzisiejszemu Ústřednímu hřbitovu.

Kogo można tu odwiedzić?

Cmentarz stał się miejscem ostatniego spoczynku wielu zasłużonych obywateli Plzenia. Spoczywa tu m.in. pisarz Karel Klostermann, znany z powieści osadzonych na Šumavie, oraz wieloletni burmistrz Plzenia Václav Peták, którego nagrobek zaprojektował architekt Hanuš Zápal, autor wielu secesyjnych budowli w mieście. Na terenie nekropolii znajdują się także honorowe groby twórcy lalkowych postaci Spejbla i Hurvínka Josefa Skupy oraz reżysera i animatora Jiřího Trnki. Szczególnie poruszający jest grób generała Heliodora Píki, legionisty i oficera wywiadu, straconego w 1949 roku w więzieni na Borach po sfabrikowanym procesie politycznym — jego mogiła jest dziś miejscem pamięci ofiar komunistycznych represji.

Co jeszcze warto zobaczyć?

Na terenie cmentarza stoi kaplica św. Wacława, będąca architektonicznym centrum nekropolii i miejscem uroczystości pogrzebowych. Rozległe aleje, stare drzewa i zróżnicowana architektura nagrobków — od skromnych do monumentalnych, projektowanych przez znanych architektów przełomu XIX i XX wieku — tworzą przestrzeń, która sama w sobie jest świadectwem historii miasta i jego mieszkańców na przestrzeni ponad stu lat.

Kiedy przyjechać?

Cmentarz można zwiedzać przez cały rok, jednak najprzyjemniejsze warunki do spacerów panują wiosną i jesienią, gdy zieleń i starodrzew nadają miejscu szczególny nastrój. Warto odwiedzić je również w okolicach Dnia Wszystkich Świętych, kiedy groby są odświętnie udekorowane, a atmosfera cmentarza szczególnie skłania do refleksji nad historią miasta.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał Ústřední hřbitov w Plzeni? Decyzję o budowie podjęto w 1894 roku, a pierwsze pochówki miały miejsce od 1902 roku, po zamknięciu przepełnionych cmentarzy przykościelnych w centrum miasta.

Kto jest tu pochowany? Wśród pochowanych są pisarz Karel Klostermann, burmistrz Václav Peták, twórca Spejbla i Hurvínka Josef Skupa, animator Jiří Trnka oraz generał Heliodor Píka, ofiara komunistycznych represji.

Gdzie wcześniej chowano mieszkańców Plzenia? Przed powstaniem cmentarza centralnego pochówki odbywały się przy kościele Wszystkich Świętych na Roudnej oraz przy kościele św. Mikołaja na dzisiejszym Mikulášském náměstí.

Co jest architektonicznym punktem centralnym cmentarza? Kaplica św. Wacława, wykorzystywana do dziś podczas ceremonii pogrzebowych i pełniąca funkcję centralnego punktu nekropolii.