New Jewish cemetery in Plzeň

Nowy cmentarz żydowski w Pilznie powstał w 1898 roku, gdy stary cmentarz żydowski przestał wystarczać rozrastającej się gminie. Nekropolia leży przy alei Rokycanskiej, naprzeciwko Cmentarza Centralnego, około 4 kilometrów na wschód od głównego rynku miasta.

Kto zaprojektował cmentarz i jak wyglądał na początku?

Projekt założenia powstał pod kierunkiem architekta Josefa Farkača. Jedyną budowlą na terenie cmentarza była niewielka sala ceremonialna, obok której stał dom dozorcy. Oba obiekty rozebrano niecałe dziesięć lat po założeniu nekropolii, w związku z poszerzaniem pobliskiej drogi. Na terenie cmentarza istniała też kaplica, którą zburzono jeszcze przed 1990 rokiem — w okresie, gdy gmina żydowska nie miała realnego wpływu na zarządzanie tym miejscem.

Ile grobów znajduje się na cmentarzu?

Na powierzchni nekropolii spoczywa około 2000 osób. Groby układają się w regularne rzędy, a całość zachowała się w znacznie lepszym stanie niż wiele innych żydowskich cmentarzy w regionie, częściowo dzięki temu, że pochówki odbywają się tu nieprzerwanie od momentu założenia aż po dziś.

Jakie upamiętnienia można zobaczyć przy grobach?

Przy północnym murze cmentarza stoi pomnik z czarnego granitu poświęcony ponad 3000 ofiarom Holokaustu z Pilzna i okolic. Niedaleko niego znajduje się mniejszy pomnik upamiętniający 18 ofiar marszu śmierci z 1945 roku. Oba miejsca pamięci są regularnie odwiedzane, zwłaszcza podczas rocznicowych obchodów związanych z historią pilzneńskiej społeczności żydowskiej.

Co działo się z cmentarzem po II wojnie światowej?

Po wojnie i w okresie komunistycznym cmentarz przez dekady pozostawał poza bezpośrednią kontrolą społeczności żydowskiej, co odbiło się na stanie zabudowań — stąd zniknięcie kaplicy jeszcze przed transformacją ustrojową. Sytuacja zmieniła się dopiero w 2000 roku, gdy gmina żydowska odzyskała formalne prawo własności do terenu. Od tego czasu cmentarz jest utrzymywany i nadal pełni funkcję czynnej nekropolii.

Czy na cmentarzu wciąż odbywają się pochówki?

Tak, nowy cmentarz żydowski w Pilznie jest miejscem czynnym — pochówki odbywają się tu do dziś, co czyni go jedną z niewielu tego typu nekropolii w regionie, które nieprzerwanie pełnią swoją pierwotną funkcję od ponad stu dwudziestu lat.

Najczęstsze pytania

Kiedy założono nowy cmentarz żydowski w Pilznie? W 1898 roku, gdy stary cmentarz żydowski w mieście przestał wystarczać potrzebom lokalnej gminy.

Gdzie dokładnie leży cmentarz? Przy alei Rokycanskiej, naprzeciwko Cmentarza Centralnego, kilka kilometrów na wschód od centrum Pilzna.

Ile grobów liczy nekropolia? Około 2000 grobów.

Jakie pomniki znajdują się na terenie cmentarza? Pomnik z czarnego granitu dla ponad 3000 ofiar Holokaustu z Pilzna oraz mniejszy pomnik dla 18 ofiar marszu śmierci z 1945 roku.

Czy cmentarz jest nadal użytkowany? Tak, pochówki odbywają się na nim do dzisiaj, a od 2000 roku teren formalnie należy z powrotem do gminy żydowskiej.