Partisan memorial in Cikháj

Pomnik partyzantów w Cikháji stoi na Fryšavskim Wzgórzu, na wschód od wsi Cikháj, w powiecie Żďár nad Sázavou w kraju Wysoczyna. To miejsce upamiętnia ruch partyzancki, który w czasie drugiej wojny światowej działał w lasach Wyżyny Czesko-Morawskiej, a konkretnie właśnie w tym punkcie miał swój sztab dowódczy.

Co upamiętnia ten pomnik?

Monument poświęcony jest brygadzie partyzanckiej „Mistr Jan Hus" oraz współdziałającym z nią oddziałom „Zarevo", „Vpřed", „Jan Kozina" i „Kirov". To właśnie na Fryšavskim Wzgórzu mieścił się sztab brygady „Mistr Jan Hus" – miejsce, z którego koordynowano działania partyzanckie na tym odcinku wyżyny. Później w tym samym rejonie oddział „Kirov" urządził sobie ziemiankę i bunkier, korzystając z ukształtowania terenu i gęstego lasu jako naturalnej osłony.

Kiedy powstał pomnik i z czego jest zrobiony?

Pomnik odsłonięto 8 maja 1975 roku, w trzydziestą rocznicę wyzwolenia Czechosłowacji przez Armię Czerwoną. Jego podstawą jest pojedynczy głaz o wadze 24 ton, sprowadzony z lasów w okolicach wsi Křižánky. Wybór naturalnego kamienia zamiast klasycznej formy rzeźbiarskiej nawiązuje do surowego, leśnego charakteru miejsca, w którym partyzanci faktycznie działali.

Jakie napisy i symbole znajdują się na pomniku?

Na głazie umieszczono emblemat sztabu partyzanckiego „Mistr Jan Hus" – pięcioramienną gwiazdę oraz kielich, będący nawiązaniem do husyckiej tradycji regionu, od której brygada wzięła swoją nazwę. Towarzyszy mu napis „Partyzán Husita 1938–1945", odnoszący się do lat okupacji i wojny, w których działał ruch oporu na Wyżynie Czesko-Morawskiej.

Dlaczego akurat to miejsce wybrano na pomnik?

Fryšavské Wzgórze nie jest przypadkową lokalizacją – to realne miejsce działań partyzanckich, a nie punkt symboliczny wybrany ze względów estetycznych czy komunikacyjnych. Obecność sztabu dowódczego brygady oraz późniejszej ziemianki oddziału „Kirov" sprawia, że teren ma bezpośrednie znaczenie historyczne, a nie wyłącznie upamiętniające.

Jak dotrzeć na miejsce?

Pomnik leży w lesie na wschód od Cikháje, w rejonie Żďárskich Wierchów, niedaleko szczytu Žákova hora. To obszar popularny wśród turystów pieszych odwiedzających Wyżynę Czesko-Morawską, gdzie szlaki prowadzą również do innych miejsc pamięci związanych z lokalnym ruchem oporu. Odwiedzający docierają tu zwykle pieszo, jako element dłuższej trasy po okolicznych wzgórzach i lasach.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi pomnik partyzantów w Cikháji? Na Fryšavskim Wzgórzu, na wschód od wsi Cikháj, w powiecie Żďár nad Sázavou, w kraju Wysoczyna, w pobliżu szczytu Žákova hora.

Kiedy odsłonięto pomnik? 8 maja 1975 roku, z okazji trzydziestej rocznicy wyzwolenia Czechosłowacji przez Armię Czerwoną.

Jakiej brygadzie partyzanckiej poświęcony jest pomnik? Brygadzie „Mistr Jan Hus" oraz współdziałającym z nią oddziałom „Zarevo", „Vpřed", „Jan Kozina" i „Kirov".

Z czego wykonano pomnik? Z pojedynczego głazu o wadze 24 ton, przywiezionego z lasów w okolicach wsi Křižánky.

Jaki napis widnieje na pomniku? „Partyzán Husita 1938–1945", wraz z emblematem sztabu w postaci pięcioramiennej gwiazdy i kielicha.

Czy to miejsce ma bezpośredni związek historyczny z partyzantką? Tak – w tym punkcie znajdował się sztab brygady „Mistr Jan Hus", a później ziemianka i bunkier oddziału „Kirov".