Pałac Hrzánů z Harasova

Pałac Hrzánů z Harasova to barokowa kamienica na rogu ulic Celetná i Kamzíková na praskim Starym Mieście, jeden z tych budynków, obok których turyści przechodzą w drodze na Rynek Staromiejski, nie zawsze zdając sobie sprawę z jego historii sięgającej średniowiecza. Budynek stoi pod adresem Celetná 12, a od 1964 roku figuruje na czeskiej liście zabytków kultury.

Co stało w tym miejscu przed pałacem?

Historia parceli zaczyna się dużo wcześniej niż barokowa fasada, którą dziś widać z ulicy. Już w XII wieku stał tu romański dom, przebudowywany następnie w duchu gotyku, a w XVI stuleciu prawdopodobnie zyskał też renesansowe elementy. Taka wielowarstwowa historia jest typowa dla kamienic staromiejskich – kolejni właściciele nie burzyli poprzednich murów, tylko nadbudowywali i przekształcali to, co zastali.

Skąd wzięła się nazwa pałacu?

Nazwisko, które nosi budynek do dziś, pochodzi od hrabiego Zikmunda Valentina Hrzána z Harasova (1668–1726), który kupił nieruchomość w 1701 roku. To on zdecydował o gruntownej przebudowie w stylu wysokiego baroku, rozpoczętej rok później. Autorstwo projektu przypisuje się Giovanniemu Battiście Alliprandiemu, jednemu z czołowych architektów baroku działających wówczas w Pradze. Prace budowlane dobiegły końca dopiero około 1723 roku, już po śmierci architekta – w tym czasie właścicielami pałacu byli Kinscy.

Jak zmieniał się pałac w kolejnych stuleciach?

Pod koniec XVIII wieku obiekt przeszedł w ręce rodu Vrtbów, którzy w 1801 roku zlecili dobudowanie kolejnego piętra od strony dziedzińca – prace prowadził budowniczy Josef Zobel. To pokazuje, że pałac funkcjonował przez wieki jako żywy, użytkowy budynek mieszkalno-handlowy, a nie zamknięty zabytek – każde pokolenie właścicieli dostosowywało go do swoich potrzeb.

Jaki związek ma pałac z rodziną Franza Kafki?

Jednym z ciekawszych epizodów w historii budynku jest jego związek z rodziną słynnego pisarza. W latach 1906–1912 rodzice Franza Kafki, Hermann i Julie Kafkowie, prowadzili tu hurtownię galanterii. Fakt ten upamiętnia tablica pamiątkowa umieszczona na fasadzie – dla fanów twórczości Kafki to jeden z mniej oczywistych, ale namacalnych śladów rodziny pisarza w topografii Starego Miasta.

Co działo się z pałacem na początku XX wieku?

W 1911 roku główny budynek został nadbudowany, a od strony podwórza powstały nowe skrzydła. Ta ostatnia duża przebudowa nadała pałacowi kształt zbliżony do tego, jaki można oglądać dzisiaj – połączenie barokowego trzonu z późniejszymi, XIX/XX-wiecznymi uzupełnieniami.

Gdzie dokładnie znajduje się pałac i jak do niego trafić?

Pałac stoi przy Celetnej 12 (z drugim wejściem od strony Kamzíkovej), czyli na jednej z głównych pieszych arterii Starego Miasta, łączącej Rynek Staromiejski z Bramą Prochową. To lokalizacja, obok której praktycznie nie da się nie przejść, zwiedzając centrum Pragi – spacerując Celetną w stronę Rynku, warto spojrzeć na fasadę i tablicę poświęconą rodzinie Kafków.

Najczęstsze pytania

Czy pałac można zwiedzać w środku? Budynek pełni funkcje komercyjne i nie jest ogólnodostępną atrakcją turystyczną z regularnym ruchem zwiedzających – ogląda się go przede wszystkim z zewnątrz, spacerując ulicą Celetná.

Dlaczego pałac nazywa się akurat tak? Nazwa pochodzi od hrabiego Zikmunda Valentina Hrzána z Harasova, właściciela, który w 1701 roku kupił dom i zlecił jego barokową przebudowę.

Co łączy pałac z Franzem Kafką? W latach 1906–1912 w budynku działał sklep hurtowy prowadzony przez rodziców pisarza, Hermanna i Julie Kafków – upamiętnia to tablica na fasadzie.

Jak pałac ma się do stylu barokowego Pragi? Przebudowa z lat 1702–1723, przypisywana Giovanniemu Battiście Alliprandiemu, czyni z niego przykład wysokiego baroku charakterystycznego dla praskiego Starego Miasta z przełomu XVII i XVIII wieku.