former Baťa department store in Celetná street

Dawny dom towarowy Baťa przy ulicy Celetnej to jeden z funkcjonalistycznych akcentów w samym sercu praskiej Starówki. Budynek stoi przy jednej z najstarszych i najbardziej ruchliwych ulic miasta, łączącej Rynek Staromiejski z Bramą Prochową, i mimo otoczenia gotyckich oraz barokowych kamienic wyróżnia się nowoczesną, prostą bryłą typową dla sklepów firmy Baťa z okresu międzywojennego.

Dlaczego akurat Baťa na Celetnej?

Firma Baťa, założona przez Tomáša Baťę w Zlínie, była w latach 20. i 30. XX wieku największym producentem obuwia w Czechosłowacji i jednym z pionierów nowoczesnego handlu detalicznego w Europie Środkowej. Charakterystyczną cechą sieci Baťa były sklepy projektowane w duchu funkcjonalizmu: duże przeszklone witryny, gładkie fasady bez ozdobników i przejrzysty układ wnętrza, który miał ułatwiać klientom oglądanie towaru. Flagowy dom towarowy firmy stanął na Placu Wacława (Václavské náměstí) i do dziś uchodzi za jeden z symboli czeskiej architektury funkcjonalistycznej. Placówka przy Celetnej była częścią tej samej sieci miejskich sklepów firmowych, obsługujących klientów w ścisłym centrum Pragi.

Co warto zobaczyć?

Sama bryła budynku jest tu głównym punktem zainteresowania — kontrast między historyczną zabudową Celetnej a nowoczesną, minimalistyczną fasadą dawnego sklepu Baťa doskonale pokazuje, jak bardzo firma stawiała na jednolitą, rozpoznawalną tożsamość wizualną swoich placówek w całym kraju. Spacerując Celetną w stronę Bramy Prochowej, warto zwrócić uwagę na duże okna wystawowe charakterystyczne dla dawnych sklepów obuwniczych — to one odróżniają ten budynek od sąsiednich kamienic mieszczańskich. Po II wojnie światowej i nacjonalizacji handlu w Czechosłowacji marka Baťa zniknęła z krajowego rynku, a budynki dawnej sieci zaczęły służyć innym sklepom i punktom usługowym — tak jest i tutaj, gdzie obiekt funkcjonuje dziś jako lokal handlowy w jednej z najbardziej uczęszczanych części Starego Miasta.

Jak dotrzeć?

Ulica Celetna leży w samym centrum Starego Miasta, pomiędzy Rynkiem Staromiejskim a Placem Republiki (náměstí Republiky). Najwygodniej dotrzeć tu pieszo — z Rynku Staromiejskiego to zaledwie kilka minut spaceru w stronę Bramy Prochowej, a od strony Placu Republiki równie blisko od stacji metra linii B (Náměstí Republiky). Cała trasa jest częścią popularnego szlaku turystycznego łączącego oba place, więc naturalnie mija się ją podczas zwiedzania Starówki.

Kiedy przyjechać?

Celetna jest jedną z najbardziej uczęszczanych ulic Starego Miasta, dlatego w sezonie letnim i w okolicach świąt bywa tłoczno, szczególnie w środku dnia. Najspokojniej ogląda się okolicę wczesnym rankiem lub wieczorem, kiedy fasady budynków — w tym dawnego domu towarowego Baťa — są dodatkowo podświetlone i lepiej widoczne na tle sąsiedniej zabudowy.

Najczęstsze pytania

Czy w budynku wciąż działa sklep Baťa? Nie — firma zniknęła z czechosłowackiego rynku po nacjonalizacji handlu po II wojnie światowej, a sam budynek jest dziś użytkowany przez inne podmioty handlowe.

Czym różni się ten budynek od sąsiednich kamienic na Celetnej? Ma prostą, funkcjonalistyczną fasadę z dużymi przeszklonymi witrynami, typową dla przedwojennej sieci sklepów Baťa, w przeciwieństwie do gotyckich i barokowych elewacji sąsiadów.

Gdzie dokładnie znajduje się ulica Celetna? To jedna z głównych ulic Starego Miasta w Pradze, łącząca Rynek Staromiejski z Bramą Prochową i Placem Republiki.

Czy warto zaplanować tu dłuższy postój podczas zwiedzania? Budynek najlepiej oglądać przy okazji spaceru między Rynkiem Staromiejskim a Bramą Prochową — nie wymaga osobnej wizyty, ale wart jest kilku minut uwagi jako przykład kontrastu architektonicznego na Starówce.