Palác Pachtů z Rájova w Pradze

Palác Pachtů z Rájova to późnobarokowa kamienica stojąca na rogu ulicy Celetná i placu Ovocný trh w praskim Starym Mieście. Dziś mieści się w nim siedziba sądów okręgowych, ale jego historia sięga czasów średniowiecznych i obejmuje epizod jako mennica królewska. Budynek należy do zabytków chronionych prawem od 1958 roku.

Jak długa jest historia tego miejsca?

Na działce, gdzie dziś stoi pałac, w średniowieczu znajdował się dom patrycjuszowski należący do rodziny Velflovců. W 1409 roku nieruchomość przeszła w ręce króla Wacława IV, który wykorzystywał ją do celów dworskich. Od 1420 do 1434 roku działała tu mennica, a funkcję tę budynek pełnił ponownie w latach 1539–1784, co czyni go jednym z miejsc silnie związanych z produkcją monety w dawnej Pradze. Krótko, około 1454 roku, dom należał także do królowej Johany z Rožmitálu, żony Jerzego z Poděbrad.

Kiedy powstała obecna, barokowa forma budynku?

Przełom nastąpił w 1737 roku, gdy nieruchomość kupił Josef Ignác Langer i zlecił jej przebudowę w stylu rokokowym. Po 1755 roku prace kontynuował František Josef Pachta, z którego rodem — Pachtów z Rájova — wiąże się dzisiejsza nazwa pałacu. Kompleksową barokową przebudowę nadzorował wówczas architekt Jan Josef Wirch. To właśnie ten etap ukształtował bryłę i wystrój, które można oglądać do dziś.

Co warto zobaczyć w architekturze pałacu?

Fasada od strony Celetnej liczy dziewięć osi i reprezentuje późnobarokowy styl. Największą uwagę przyciąga monumentalny portal zdobiony rzeźbami autorstwa Ignáca Františka Platzera, nad którym wznosi się balkon z rokokową kutą balustradą. Wnętrza zachowały zróżnicowane sklepienia z różnych epok — w piwnicach można znaleźć późnogotyckie sklepienia, a na parterze późnobarokowe. Skrzydło od strony Ovocnego trhu pochodzi z XIX wieku i liczy aż siedemnaście osi, co nadaje całemu założeniu znacznie większą skalę niż sugerowałaby sama fasada na Celetnej.

Co działo się z budynkiem w XIX i XX wieku?

W 1849 roku pałac przekazano Ministerstwu Sprawiedliwości i sądowi okręgowemu, co na trwałe zmieniło jego funkcję z rezydencjonalnej na urzędową. Kolejne przebudowy przeprowadzono w latach 1857–1861, a w 1938 roku otwarto na parterze arkady, które ułatwiły komunikację pieszą wzdłuż ulicy. Status zabytku chronionego prawem budynek uzyskał w 1958 roku.

Jaką funkcję pełni pałac obecnie?

Obecnie w budynku mieści się siedziba Sądu Okręgowego dla Pragi 1 oraz Sądu Okręgowego dla Pragi 7. Oznacza to, że dawna rezydencja szlachecka i miejsce dawnej mennicy nadal służy instytucjom publicznym, tym razem wymiarowi sprawiedliwości.

Gdzie dokładnie stoi pałac?

Budynek znajduje się przy adresie Celetná 587/36 i Ovocný trh 587/14, na Starym Mieście w Pradze, w bezpośrednim sąsiedztwie ruchu turystycznego łączącego Rynek Staromiejski z Placem Republiki.

Najczęstsze pytania

Kto zbudował obecną, barokową formę pałacu? Przebudowę zainicjował w 1737 roku Josef Ignác Langer, a po 1755 roku kontynuował ją František Josef Pachta pod kierunkiem architekta Jana Josefa Wircha.

Skąd wzięła się nazwa pałacu? Pochodzi od rodu Pachtów z Rájova, którzy przejęli i rozbudowali budynek w połowie XVIII wieku.

Czy w budynku działała kiedyś mennica? Tak, budynek pełnił funkcję mennicy w latach 1420–1434 oraz ponownie 1539–1784.

Co znajduje się w pałacu obecnie? Siedziba Sądu Okręgowego dla Pragi 1 i Sądu Okręgowego dla Pragi 7.

Czy pałac jest zabytkiem chronionym prawem? Tak, znajduje się na liście zabytków chronionych od 1958 roku.