Palác Hrobčických

Pałac Hrobčických (czes. Palác Hrobčických, znany też jako dům U Tobolky) to wczesnobarokowa kamienica pałacowa w samym sercu praskiego Starego Miasta, przy ulicy Rytířská 401/20. Jej tylna elewacja wychodzi na ulicę Provaznická. Budynek od 1964 roku figuruje jako zabytek kultury Republiki Czeskiej, choć od lat pozostaje niedostępny dla zwiedzających.

Gdzie dokładnie stoi pałac?

Rytířská to jedna z uliczek łączących okolice Starego Miasta z Placem Wacława, tuż obok Havelského trhu (targu Havelského), w samym centrum historycznej dzielnicy. To lokalizacja typowa dla praskiej zabudowy mieszczańsko-pałacowej z okresu średniowiecza i baroku – gęsta sieć wąskich uliczek, gdzie kolejne warstwy przebudów nakładały się na siebie przez stulecia.

Jak stara jest ta budowla?

Historia działki sięga znacznie głębiej niż widoczna dziś barokowa fasada. W piwnicach, pod skrzydłem od strony Rytířskiej, zachowała się wczesnośredniowieczna wieża mieszkalna – jej powstanie wiąże się z założeniem tzw. Havelského Města (Miasta Havelskiego) w 1232 roku. To jeden z nielicznych praskich przykładów, gdzie pod powierzchnią współczesnej ulicy wciąż stoi konstrukcja sprzed niemal ośmiu wieków.

Na gotyckich fundamentach w XV wieku wzniesiono budynek, który – jak wskazują badania architektoniczne – przypominał jednoskrzydłową, dwupiętrową wieżę. Dopiero po 1680 roku na tej bazie powstał właściwy wczesnobarokowy pałac, przebudowywany następnie pod koniec XVIII wieku.

Kto zaprojektował fasadę?

Elewacja od strony Rytířskiej należy do najbardziej wartościowych przykładów wczesnobarokowej architektury pałacowej w tej części miasta. Jej jakość i styl sugerują autora pochodzenia włoskiego, choć konkretne nazwisko architekta nie jest jednoznacznie potwierdzone w dostępnych źródłach.

Czy pałac można dziś zwiedzać?

Nie. Budynek jest od dawna niedostępny i wyłączony z użytkowania. W latach 2004–2005 doszło do nieautoryzowanych prac budowlanych, które poważnie uszkodziły wnętrza i podwórze pałacu. Od tego czasu obiekt stoi pusty, w stanie określanym jako krytyczny – prace naprawcze czy rekonstrukcyjne, mimo upływu lat, wciąż się nie rozpoczęły. Aktualnym właścicielem nieruchomości jest organizacja Maitrea.

Dla turysty oznacza to, że pałac można obejrzeć jedynie z zewnątrz, spacerując ulicą Rytířská – co samo w sobie jest wartościowym doświadczeniem, bo pozwala docenić rzadko spotykane zestawienie średniowiecznej substancji budowlanej z wczesnobarokową fasadą.

Dlaczego warto się tu zatrzymać, mimo że wnętrza są niedostępne?

Pałac Hrobčických to dobry przykład na to, jak wielowarstwowa jest historia praskiego Starego Miasta. Spacerując Rytířską w drodze między Placem Wacława a Starym Miastem, warto zwrócić uwagę na fasadę – to jeden z niewielu budynków w tej okolicy, który w swojej bryle skrywa niemal osiem wieków nieprzerwanej historii, od średniowiecznej wieży mieszkalnej po barokową przebudowę.

Najczęstsze pytania

Czy pałac jest otwarty dla zwiedzających? Nie, budynek jest od lat niezamieszkany i niedostępny z powodu uszkodzeń powstałych podczas nieautoryzowanych prac budowlanych w latach 2004–2005.

Skąd pochodzi nazwa pałacu? Nazwa wiąże się z rodem Hrobčických z Hrobčic, dawnymi właścicielami budynku; funkcjonuje też historyczna nazwa dům U Tobolky.

Co jest najstarszym elementem budynku? Wczesnośredniowieczna wieża mieszkalna zachowana w piwnicach, związana z założeniem Havelského Města w 1232 roku.

Gdzie dokładnie znajduje się pałac? Przy ulicy Rytířská 401/20 na praskim Starym Mieście, z tylną elewacją wychodzącą na ulicę Provaznická.

Czy budynek jest chroniony prawnie? Tak, od 1964 roku ma status zabytku kultury Republiki Czeskiej.