Nový zámek Libějovice

Nový zámek Libějovice to barokowy zamek stojący na skraju wsi Libějovice w południowych Czechach, w regionie jihočeský, w powiecie Strakonice, niedaleko miasteczka Vodňany. Obiekt wznosi się około pół kilometra na zachód od centrum wsi, na niewielkim wzniesieniu, skąd rozciąga się widok w stronę kotliny czeskobudziejowickiej.

Jak powstał zamek?

Budowę obecnego, barokowego zamku zainicjował w 1696 roku hrabia Filip Buquoy — miał on zastąpić starszy, renesansowy dwór stojący wcześniej na tym miejscu. Prace przeciągnęły się jednak znacznie dłużej niż planowano: w trakcie wznoszenia budynku doszło do pożaru, który poważnie skomplikował harmonogram. Ostatecznie zamek wykończono w latach 1747–1754, czyli ponad pół wieku po położeniu pierwszych fundamentów.

Rodzina Buquoyów władała Libějovicami jeszcze przez kolejne dekady. Ostatni z rodu, Jan Josef Buquoy, sprzedał majątek księciu Josefowi ze Schwarzenbergu. Nowi właściciele przebudowali zamek w latach 1816–1817: dodali drugie piętro i zmodernizowali fasadę w stylu późnoempirowym, nadając budynkowi wygląd, który w dużej mierze zachował się do dziś.

Co się działo z zamkiem w XX wieku?

Historia Nowego Zamku w Libějovicach w minionym stuleciu była burzliwa. W 1924 roku, w ramach reformy rolnej, majątek został sprzedany, a wraz z transakcją zamek utracił większość oryginalnego wyposażenia wnętrz. Po 1948 roku obiekt i przylegający do niego park przejęła Pohraniční stráž — czeska straż graniczna — która wykorzystywała teren do szkolenia przewodników psów służbowych. Po 1990 roku zamek stał opuszczony, a obecnie należy do prywatnej spółki działającej na rynku nieruchomości.

Mimo trudnej historii budynek jest wpisany na listę czeskich zabytków kultury (kulturní památka) i znajduje się na obszarze chronionego krajobrazu Libějovicko–Lomecko.

Co warto zobaczyć?

Największą atrakcją oprócz samej architektury barokowo-empirowej jest rozległy, historyczny park otaczający zamek — liczy on około 44 hektarów i słynie z rzadkich, cennych okazów dendrologicznych, w tym starych drzew sprowadzanych niegdyś z odległych regionów. Na terenie kompleksu zachowała się także kaplica.

Warto wiedzieć, że sam budynek zamku od lat stoi niezamieszkany i wymaga renowacji. Od pewnego czasu działa jednak stowarzyszenie „Zachráníme zámek z.s.” (Uratujmy zamek), które angażuje się w działania na rzecz ocalenia i odnowy obiektu. Zwiedzanie wnętrz nie jest więc na razie regularnie dostępne dla turystów — najbezpieczniej jest wcześniej sprawdzić aktualne informacje na stronie stowarzyszenia lub napisać na adres kontaktowy podany na oficjalnej witrynie zamku, zanim zaplanuje się wizytę licząc na wejście do budynku.

Jak dotrzeć?

Libějovice leżą w południowych Czechach, niedaleko Vodňan, w łatwym zasięgu z Českich Budějovic. Zamek znajduje się na adresie Libějovice 30, tuż przy wsi, więc dojazd samochodem lub rowerem od strony głównej drogi nie stanowi problemu. Park otaczający zamek jest dobrym celem na spokojny, popołudniowy spacer w trasie po regionie.

Kiedy przyjechać?

Najlepszym momentem na odwiedziny jest okres wiosenno-letni oraz wczesna jesień, kiedy park prezentuje się najbardziej efektownie, a rzadkie drzewa i zieleń są w pełnej krasie. Warto śledzić informacje stowarzyszenia zajmującego się zamkiem — czasem organizowane są dni otwarte lub wydarzenia związane z odnową obiektu, podczas których można zobaczyć więcej niż tylko elewację z zewnątrz.

Najczęstsze pytania

Czy można zwiedzać wnętrza zamku? Obecnie budynek jest niezamieszkany i nie jest regularnie otwarty dla turystów — o aktualne możliwości zwiedzania najlepiej pytać stowarzyszenie zajmujące się jego odnową.

Kto wybudował zamek? Zamek ufundował w 1696 roku hrabia Filip Buquoy, w miejscu wcześniejszego renesansowego dworu.

Czym zamek zawdzięcza swój obecny wygląd? Empirową fasadę i drugie piętro zamek zyskał dzięki przebudowie zleconej przez rodzinę Schwarzenbergów w latach 1816–1817.

Co jest największą atrakcją poza samą architekturą? Otaczający zamek 44-hektarowy park z rzadkimi okazami dendrologicznymi, idealny na spacer nawet bez wstępu do samego budynku.