Notre-Dame d'Aunay Abbey

Notre-Dame d'Aunay to dawne opactwo cysterskie leżące około kilometra na zachód od miejscowości Aunay-sur-Odon, w gminie Les Monts d'Aunay w departamencie Calvados, w sercu Normandii. Klasztor wznosi się nad brzegiem rzeki Odon i mimo wielowiekowej, burzliwej historii wciąż zachował fragmenty średniowiecznej architektury, które można oglądać na własne oczy.

Kiedy i przez kogo założono opactwo?

Wspólnotę zakonną w Aunay ufundowano w 1131 roku. Ziemię pod pierwszy klasztor, położony na zboczu wzniesienia znanego jako mont des Lenques, przekazali Jourdain de Say, pan na Aunay, oraz jego żona Luce. Początkowo mnisi należeli do zgromadzenia z Savigny — Aunay było dziewiątym domem założonym w tej linii filiacyjnej. Niedługo później Richard du Hommet, dziedziczny konetabl Normandii w służbie króla Anglii, przeniósł wspólnotę bliżej brzegów Odonu, kilkaset metrów od pierwotnej lokalizacji, gdzie klasztor funkcjonuje do dziś.

Dlaczego opactwo stało się cysterskie?

W 1147 roku wspólnota z Aunay przyłączyła się do zakonu cystersów, uznając zwierzchnictwo opactwa w Clairvaux. Budowę nowego kościoła klasztornego ukończono kilkadziesiąt lat później — świątynię konsekrowano w 1190 roku. Teren klasztorny otoczono murem o długości około 1,4 kilometra, obejmującym powierzchnię blisko 6,6 hektara, a same zabudowania konwentu zajmowały około 6000 metrów kwadratowych.

Co przetrwało z pierwotnego kościoła?

Z dwunastowiecznej świątyni zachowały się fragmenty murów oraz kilka kapiteli. W ocalałych partiach widać charakterystyczne połączenie stylów: dolne arkady mają ostrołukowy, gotycki kształt, podczas gdy okna zachowały jeszcze pełne, romańskie łuki. Podobny kontrast widoczny jest na fasadzie — portal wejściowy jest zamknięty półkoliście, natomiast otwory okienne nad nim mają już formę ostrołukową. To połączenie stylów pokazuje, że budowa przypadła na okres przejściowy między architekturą romańską a gotycką. Skrzydło wschodnie klasztoru zostało odbudowane znacznie później, w 1723 roku, za czasów opata dom Raucoura. Ma ono klasycystyczną fasadę, w której na przemian ułożono wapień i piaskowiec.

Jakie koleje losu przeszło opactwo przez wieki?

Historia klasztoru nie była spokojna. Opactwo zostało splądrowane dwukrotnie — w 1528 i 1540 roku, a jego odbudowa po tych najazdach przebiegała z trudem. W kolejnych dekadach klasztor przeszedł pod zarząd komendatoryjny, co osłabiło jego niezależność. Poważne zniszczenia przyniosły także wojny religijne toczące się we Francji w drugiej połowie XVI wieku. Podczas rewolucji francuskiej majątek klasztorny znacjonalizowano i sprzedano jako własność prywatną. W XIX wieku dawne zabudowania klasztorne zaadaptowano na przędzalnię bawełny, a w XX wieku mieściła się tu serowarnia — co pokazuje, jak bardzo zmieniło się przeznaczenie tego miejsca na przestrzeni stuleci.

Co można dziś zobaczyć na miejscu?

Obecnie zwiedzający mogą obejrzeć elewacje dawnych budynków klasztornych, ruiny kościoła opackiego oraz zachowane schody pochodzące z XVII wieku. Miejsce to stanowi ciekawy przykład normandzkiego dziedzictwa cysterskiego — pozwala prześledzić, jak architektura sakralna zmieniała się od romańskich początków, przez gotyckie przebudowy, aż po klasycystyczne uzupełnienia nowożytne.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się opactwo Notre-Dame d'Aunay? Opactwo leży około kilometra na zachód od Aunay-sur-Odon, nad rzeką Odon, w gminie Les Monts d'Aunay w departamencie Calvados.

Do jakiego zakonu należało opactwo? Wspólnota powstała jako dom zakonu z Savigny w 1131 roku, a w 1147 roku przyłączyła się do cystersów pod zwierzchnictwem Clairvaux.

Czy zabudowania klasztorne są dziś dostępne do zwiedzania? Tak, można zobaczyć zewnętrzne elewacje dawnych budynków konwentu, ruiny kościoła opackiego oraz schody z XVII wieku.

Do czego wykorzystywano opactwo po rewolucji francuskiej? Po sprzedaniu jako własność prywatna teren pełnił funkcję przędzalni bawełny w XIX wieku, a w XX wieku działała tu serowarnia.