Mondaye Abbey

Opactwo Mondaye (Abbaye Saint-Martin de Mondaye) to czynny klasztor kanoników premonstratensów w miejscowości Juaye-Mondaye, w krainie Bessin w Calvados, około 15 kilometrów na południe od Bayeux. To jedyny nieprzerwanie działający dom norbertanów w całej Normandii, a jego historia sięga początków XIII wieku.

Jak powstało opactwo?

Legenda zakonna łączy początki Mondaye z pustelnikiem imieniem Turstin, który w połowie XII wieku osiadł na wzgórzu pośród normandzkiego bocage, by prowadzić życie pustelnicze. Szybko dołączyli do niego naśladowcy. Po jego śmierci biskup Bayeux nadał niewielkiej wspólnocie regułę świętego Augustyna, a szwagier Turstina, Raoul de Percy, przekazał braciom ziemię, na której już mieszkali. Formalne założenie opactwa datuje się na rok 1200.

Losy klasztoru nie były jednak nieprzerwane. Po Rewolucji Francuskiej życie zakonne w Mondaye zamarło, a budynki na dziesięciolecia zmieniły przeznaczenie. Dopiero 13 czerwca 1859 roku biskup Bayeux uroczyście przekazał klucze do opactwa kanonikom premonstratensom przybyłym z opactwa Grimbergen w Belgii, przywracając miejscu jego pierwotną funkcję religijną. Dziś Mondaye pozostaje macierzystym domem dla dwóch zależnych od niego przeoratów, w Conques i w Tarbes.

Skąd wzięła się barokowa architektura?

Budynki, które oglądają dzisiejsi turyści, nie pochodzą ze średniowiecza. Całe opactwo zostało odbudowane od podstaw w latach 1706-1743, a prace ukończono w 1745 roku. Głównym architektem i twórcą wystroju był ojciec Eustache Restout, kanonik wywodzący się ze słynnej normandzkiej rodziny malarzy. To on zaprojektował bryłę zespołu klasztornego, łącząc monumentalną, klasycystyczną kompozycję z oszczędnym detalem, oraz namalował większość dekoracji wnętrz, w tym kopułę kościoła opackiego.

Fasada świątyni nawiązuje do stylu określanego jako „jezuicki”, a wnętrze skrywa elementy typowo barokowe: kaplicę Marii Panny z zespołem rzeźb terakotowych wykonanych w pobliskim Noron-la-Poterie przez Melchiora Verly'ego oraz okazały retabulum Wniebowzięcia w północnym ramieniu transeptu. W kościele znajdują się także XVIII-wieczne organy Parisota, odrestaurowane w 2004 roku, na których grywa się podczas niedzielnych nabożeństw.

Co można zobaczyć podczas zwiedzania?

Mondaye to wciąż żywa wspólnota zakonna, dlatego zwiedzanie odbywa się w grupach, z przewodnikiem będącym jednym z braci. Trasa prowadzi przez zabudowania klasztorne ukończone w 1745 roku - krużganek, kapitularz, refektarz i cele - oraz przez kościół opacki z jego barokowym wystrojem. Latem oprowadzanie odbywa się codziennie po południu, a poza sezonem letnim - w niedziele.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie leży opactwo Mondaye? W gminie Juaye-Mondaye w departamencie Calvados, w krainie Bessin, kilkanaście kilometrów na południe od Bayeux.

Czy w opactwie nadal mieszkają zakonnicy? Tak, od 1859 roku Mondaye jest ponownie zamieszkane przez kanoników premonstratensów i pozostaje jedynym czynnym domem tego zakonu w Normandii.

Czy budynki są średniowieczne? Nie - obecny wygląd zespołu klasztornego pochodzi z wielkiej przebudowy w latach 1706-1743, prowadzonej przez ojca Eustache'a Restout.

Jak zwiedzić opactwo? Wyłącznie z przewodnikiem, którym jest jeden z braci wspólnoty; latem oprowadzanie odbywa się codziennie, poza sezonem - w niedziele po południu.