Náměstí Čs. legií

Náměstí Československých legií to główny plac pardubickiego Nowego Miasta – rozległa, otwarta przestrzeń z fontanną i zielenią, o kilka minut spacerem od zabytkowego Starego Miasta. W odróżnieniu od kameralnego, renesansowego Pernštýnského náměstí, ten plac powstawał jako reprezentacyjne centrum dziewiętnastowiecznej dzielnicy i do dziś pełni funkcję miejskiego salonu – z ławkami, wodą tryskającą z okrągłej fontanny pośrodku i przestrzenią do odpoczynku między zwiedzaniem.

Skąd wzięła się nazwa placu?

Nazwa placu zmieniała się razem z historią Czechosłowacji, co samo w sobie jest ciekawą lekcją XX-wiecznej historii regionu. Plac planowano pierwotnie jako Riegrovo náměstí, później nosił imię króla Jiřího z Poděbrad, a od 1913 roku funkcjonował jako Trnkovo náměstí. Dopiero w 1918 roku, tuż po powstaniu niepodległej Czechosłowacji, nadano mu obecną nazwę – na cześć czechosłowackich legionistów, którzy walczyli w I wojnie światowej o wolność swojego kraju. Podczas okupacji niemieckiej nazwę cofnięto do Trnkovo, po wojnie przywrócono Náměstí čs. legií, a w 1949 roku, już pod rządami komunistów, plac przemianowano na Leninovo náměstí. Historyczna nazwa wróciła dopiero po aksamitnej rewolucji – decyzję podjęto na posiedzeniu rady miejskiej 13 grudnia 1989 roku, a formalnie zatwierdzono ją 21 marca 1990 roku.

Jak powstawał plac i jego zabudowa?

Plac zaprojektowano w 1882 roku jako centralny punkt Nowego Miasta – od razu z myślą o znacznie większej powierzchni niż miały dotychczasowe place w Pardubicach. Pierwszym większym obiektem, który wyznaczył charakter miejsca, był budynek Szkoły Przemysłowej z 1899 roku. Kluczowy dla dzisiejszego wyglądu placu okazał się okres 1923–1925, kiedy oddano do użytku kamienice kolejarskie, dawną restaurację Slavia przekształcono w hotel Imperial, a wokół placu dokończono układ zieleni parkowej. Ten mieszany, historyzujący i wczesnomodernistyczny charakter zabudowy zachował się w dużej mierze do dziś.

Jaki pomnik stoi na placu?

Na placu znajduje się pomnik prezydenta Tomáša Garrigue’a Masaryka, pierwszego prezydenta Czechosłowacji. Pierwszy monument odsłonięto w 1928 roku, jednak nie przetrwał on okresu okupacji – został usunięty w 1940 roku. Nowy pomnik, przywracający pamięć o Masaryku w przestrzeni publicznej, odsłonięto w 1998 roku i stoi na placu do dziś.

Co można dziś zobaczyć na placu?

Plac przeszedł gruntowną rewitalizację w 2009 roku, po której zyskał obecny, uporządkowany wygląd. W jego centralnym punkcie zainstalowano dużą okrągłą fontannę, która latem jest naturalnym miejscem spotkań i odpoczynku. Otaczająca zieleń parkowa oraz ławki sprawiają, że plac dobrze nadaje się na krótki przystanek podczas zwiedzania Pardubic – zwłaszcza w drodze między Starym Miastem a dworcem czy dzielnicą Zelené Předměstí.

Najczęstsze pytania

Czy na placu można usiąść i odpocząć? Tak, plac ma charakter parkowy – jest zieleń, ławki i fontanna, więc to naturalne miejsce na przerwę w zwiedzaniu.

Skąd pochodzi nazwa placu? Od czechosłowackich legionistów walczących w I wojnie światowej – nazwę nadano w 1918 roku, choć w kolejnych dekadach kilkukrotnie ją zmieniano z powodów politycznych, zanim przywrócono ją ostatecznie w 1990 roku.

Jaki pomnik znajduje się na placu? Pomnik prezydenta T.G. Masaryka, odsłonięty w obecnej formie w 1998 roku, po tym jak pierwszy monument z 1928 roku zniknął podczas okupacji.

Czy plac leży blisko Starego Miasta? Tak, dzieli je zaledwie kilka minut spaceru – to wygodny punkt orientacyjny przy zwiedzaniu Nowego Miasta w Pardubicach.